Οι ενέσεις αδυνατίσματος έχουν περάσει από τα ιατρικά πρωτόκολλα στο επίκεντρο μιας παγκόσμιας συζήτησης. Ονόματα όπως το Ozempic και το Mounjaro έγιναν γνωστά ακόμη και σε ανθρώπους που δεν έχουν σχέση με τον διαβήτη, καθώς η τάση εξαπλώθηκε μέσα από το Χόλιγουντ, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τις δημόσιες αναφορές διάσημων προσώπων.
Πίσω όμως από τη δημοφιλία τους δεν βρίσκονται απλά προϊόντα αδυνατίσματος, αλλά φαρμακευτικά σκευάσματα με συγκεκριμένες ενδείξεις. Η αυξημένη ζήτηση έφερε στο προσκήνιο τη χρήση εκτός εγκεκριμένων ενδείξεων, την ανάγκη ιατρικής παρακολούθησης και τον κίνδυνο αλόγιστης χρήσης, ειδικά όταν η επιθυμία για γρήγορη απώλεια βάρους γίνεται πρωταρχικός στόχος.
Στην Κύπρο, η υπόθεση έχει πλέον περάσει και στο ΓεΣΥ. Και οι αριθμοί αποκαλύπτουν το μέγεθος της ζήτησης: συνολικά 8.389 αιτήματα για Ozempic και Mounjaro υποβλήθηκαν από τις αρχές του 2025 έως και τις 20 Αυγούστου 2026.
Το Ozempic περιλαμβάνεται στον κατάλογο φαρμακευτικών προϊόντων του ΓεΣΥ. Το Mounjaro, αντίθετα, παραμένει προς το παρόν εκτός καταλόγου και τα αιτήματα για τη χορήγησή του εξετάζονται σε ονομαστική βάση. Ο ΟΑΥ έχει δώσει οδηγίες στους γιατρούς για τα κριτήρια υποβολής, ενώ στόχος είναι η κανονική ένταξη του φαρμάκου στον κατάλογο, ώστε η κάλυψη των αναγκών των ασθενών να γίνεται πιο άμεσα και αποτελεσματικά.
8.389 αιτήματα σε 20 μήνες
Από τα 8.389 αιτήματα, τα 6.642 αφορούσαν το Ozempic και αντιστοιχούσαν σε 3.412 ασθενείς. Για το Mounjaro υποβλήθηκαν 1.747 αιτήματα, τα οποία αφορούσαν 972 ασθενείς.
Οι αριθμοί των αιτημάτων δεν ταυτίζονται με τον αριθμό των ασθενών, καθώς για τον ίδιο δικαιούχο μπορεί να έχει υποβληθεί περισσότερα από ένα αιτήματα.
Για το Ozempic είχαν αξιολογηθεί 6.196 αιτήματα. Από αυτά, εγκρίθηκαν 4.707 και απορρίφθηκαν 1.489. Οι εγκρίσεις αντιστοιχούν σε 2.775 ασθενείς, από τους συνολικά 3.412 για τους οποίους είχαν υποβληθεί αιτήματα.
Η εικόνα στο Mounjaro είναι διαφορετική και η διαδικασία εμφανίζεται πιο περιορισμένη. Από τα 1.747 αιτήματα είχαν αξιολογηθεί 422, εκ των οποίων εγκρίθηκαν 238 και απορρίφθηκαν 184. Οι εγκρίσεις αφορούν 85 ασθενείς, ενώ συνολικά είχαν υποβληθεί αιτήματα για 972.
Το Mounjaro εξακολουθεί να εξετάζεται ονομαστικά, ενώ ο ΟΑΥ αναγνωρίζει ότι παρατηρούνται και καθυστερήσεις στην εξέταση των σχετικών αιτημάτων.
Η μεγάλη άνοδος του Mounjaro
Το στοιχείο που ξεχωρίζει είναι η μεταβολή μέσα στον χρόνο. Σε ολόκληρο το 2025 υποβλήθηκαν 436 αιτήματα για Mounjaro. Από την 1η Ιανουαρίου έως τις 20 Αυγούστου 2026, ο αριθμός είχε ήδη εκτοξευθεί στα 1.311.
Η σύγκριση, ωστόσο, χρειάζεται προσοχή. Κατά την περίοδο Μαΐου-Ιουλίου 2025 δεν είχαν ακόμη αρχίσει να δίνονται εγκρίσεις για Mounjaro. Έτσι, η δυνατότητα υποβολής σχετικού αιτήματος δεν ήταν ευρέως γνωστή και οι αριθμοί παρέμεναν χαμηλοί. Ο ΟΑΥ παρατηρεί, πάντως, αυξημένη προτίμηση προς το Mounjaro.
Στο Ozempic η πορεία είναι διαφορετική. Το 2025 υποβλήθηκαν συνολικά 3.881 αιτήματα, ενώ μέχρι τις 20 Αυγούστου 2026 είχαν καταγραφεί άλλα 2.761.
Ούτε εδώ, όμως, τα αντίστοιχα διαστήματα του 2025 και του 2026 επιτρέπουν ασφαλή σύγκριση. Την περίοδο Μαΐου-Ιουλίου 2025 είχε ανακοινωθεί η ένταξη του Ozempic στο ΓεΣΥ και είχε δοθεί η δυνατότητα κάλυψης ασθενών με διαβήτη που το λάμβαναν ήδη ιδιωτικά, υπό την προϋπόθεση ότι θα υποβαλλόταν σχετικό αίτημα εντός έξι μηνών. Αυτό οδήγησε σε μαζική υποβολή αιτημάτων και σε αυξημένους αριθμούς εκείνη την περίοδο.
Τα δεδομένα δεν αποδεικνύουν ότι το ένα σκεύασμα υποκαθιστά το άλλο. Καταγράφουν όμως καθαρά το αυξημένο ενδιαφέρον για το Mounjaro, την ώρα που το φάρμακο εξακολουθεί να βρίσκεται σε διαδικασία ονομαστικής εξέτασης.
Ο λογαριασμός ξεπερνά τα €2,5 εκατ.
Η ζήτηση αποτυπώνεται και στη δαπάνη του ΓεΣΥ. Για τα δύο σκευάσματα ο ΟΑΥ κατέβαλε συνολικά €2,56 εκατ. κατά το 2025 και την περίοδο Ιανουαρίου–20 Αυγούστου 2026.
Το μεγαλύτερο μέρος του ποσού αφορά το Ozempic. Η δαπάνη του ΟΑΥ ανήλθε σε €791 χιλιάδες το 2025, ενώ μέχρι τις 20 Αυγούστου 2026 είχε ήδη φτάσει το €1,6 εκατ. Για το Mounjaro, η αντίστοιχη δαπάνη ήταν €22,6 χιλιάδες το 2025 και €118 χιλιάδες το 2026 μέχρι την ημερομηνία αναφοράς.
Πολλά αιτήματα, αλλά συγκέντρωση σε λίγους γιατρούς
Για το Ozempic υπέβαλαν αιτήματα 271 διαφορετικοί γιατροί το 2025 και 213 το 2026. Για το Mounjaro, οι αντίστοιχοι αριθμοί ήταν 75 και 82.
Ωστόσο, σημαντικό μέρος των αιτημάτων συγκεντρώνεται σε μικρότερο αριθμό γιατρών. Στο Ozempic, πέντε γιατροί υπέβαλαν το 19% των αιτημάτων το 2025, ενώ το 2026 τέσσερις γιατροί αντιστοιχούν στο 21,5%. Στο Mounjaro η συγκέντρωση ήταν μεγαλύτερη: τέσσερις γιατροί υπέβαλαν το 48% των αιτημάτων το 2025, ενώ τρεις γιατροί αντιστοιχούν στο 35% των αιτημάτων του 2026.
Ο ΟΑΥ υποδεικνύει, ωστόσο, ότι τα στοιχεία πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή. Το Ozempic μπορούν να το συνταγογραφούν και προσωπικοί γιατροί, δυνατότητα που δεν ισχύει για το Mounjaro. Παράλληλα, είναι αναμενόμενο γιατροί με ειδικότητα στη διαβητολογία ή την ενδοκρινολογία να παρακολουθούν μεγαλύτερο αριθμό ασθενών που ενδεχομένως χρειάζονται τις συγκεκριμένες θεραπείες.
Οι απορρίψεις και οι δικλίδες ασφαλείας
Οι έλεγχοι του ΟΑΥ αποτυπώνονται και στις απορρίψεις. Για το Ozempic, στους λόγους περιλαμβάνονται η λανθασμένη συνταγή, η μη πλήρωση των κριτηρίων του σχετικού πρωτοκόλλου και η μη προσκόμιση απόδειξης αγοράς για ασθενείς που είχαν αρχίσει ιδιωτικά τη θεραπεία πριν από τις 15 Μαΐου 2025.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του οργανισμού, οι περιπτώσεις στις οποίες δεν πληρούνταν τα κριτήρια του πρωτοκόλλου αντιστοιχούσαν στο 5% του συνόλου των αιτημάτων.
Για το Mounjaro, οι λόγοι απόρριψης περιλαμβάνουν την ύπαρξη εναλλακτικών θεραπειών που αποζημιώνονται από το ΓεΣΥ, λανθασμένες συνταγές και τη μη τήρηση των προϋποθέσεων που έχει καθορίσει η αρμόδια επιτροπή. Η τελευταία κατηγορία αντιστοιχεί, σύμφωνα με τον ΟΑΥ, στο 26% του συνόλου των αιτημάτων.
Οι αριθμοί δείχνουν ότι οι ενέσεις αδυνατίσματος δεν αποτελούν πλέον μια περιθωριακή συζήτηση, αλλά μια υπόθεση με χιλιάδες αιτήματα, εκατοντάδες εγκρίσεις και κόστος εκατομμυρίων για το δημόσια χρηματοδοτούμενο σύστημα υγείας. Η εξέλιξη της ζήτησης και η επικείμενη πορεία του Mounjaro στο ΓεΣΥ παραμένουν στο επίκεντρο των επόμενων εξελίξεων.