Η συμφωνία που υπέγραψαν την περασμένη Τετάρτη ο ΑΔΜΗΕ και η γαλλική Meridiam, δίνοντας στη δεύτερη τα 2/3 του μετοχικού κεφαλαίου της Great Sea Interconnector, έχει προκαλέσει πραγματικό σεισμό στα ενεργειακά δρώμενα. Η κυπριακή Κυβέρνηση την χαιρέτισε ως τεράστια δυναμική, αλλά ταυτόχρονα κρατά κλειστά τα χαρτιά της. Το ερώτημα είναι ένα: Θα πληρώσει τελικά η Κύπρος τα χρήματα που διεκδικούνται; Και αν ναι, πότε;
Η απάντηση είναι σοκαριστική για όσους περίμεναν άμεσες εξελίξεις. Παρά την είσοδο της Meridiam και την ισχυρή δυναμική, η κυπριακή θέση παραμένει αμετακίνητη: Δεν θα δοθεί ούτε ένα ευρώ όσο δεν εκδίδεται η πολυπόθητη NAVTEX για τις θαλάσσιες έρευνες χαρτογράφησης του βυθού. Ναι, καλά διαβάζετε! Η πληρωμή των 125 εκατομμυρίων ευρώ σε πέντε δόσεις των 25 εκατ. το χρόνο εξαρτάται από ένα και μόνο έγγραφο!
Και μην νομίζετε ότι είναι μόνο αυτό. Υπάρχει και δεύτερο καυτό θέμα: Η συμμετοχή της Κύπρου στο μετοχικό κεφάλαιο του GSI. Εδώ η απόφαση αναβάλλεται μέχρι το τέλος του 2026, όταν θα είναι έτοιμη η μελέτη της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Ο υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός το ξεκαθάρισε: Χωρίς αυτή τη μελέτη, καμία απόφαση.
Πίσω από τις κουίντες, ωστόσο, η πίεση είναι αβάσταχτη. Η Ελλάδα είχε ζητήσει τα λεφτά, αλλά η Κύπρος απάντησε με τελεσίγραφο: Πρώτα η NAVTEX. Και ενώ η ελληνική πλευρά δεν συμφωνεί με αυτή τη σύνδεση, οι πληρωμές δεν άρχισαν ποτέ. Μάλιστα, η τελευταία πληροφορία λέει ότι οι δύο πρώτες δόσεις των 25 εκατ. έχουν ήδη καταστεί απαιτητές και η τρίτη λήγει τον Ιανουάριο!
Τι γίνεται όμως με τους Γάλλους; Η Meridiam και η Nexans υπέγραψαν ξεχωριστή συμφωνία για να τρέξουν οι θαλάσσιες έρευνες. Τώρα, η διαχείριση του ειδικού πλοίου περνά σε ιδιωτικά χέρια, μακριά από το ελληνικό κράτος. Αυτό αλλάζει τα δεδομένα και με την Τουρκία, η οποία θεωρεί την περιοχή νοτιοανατολικά της Κάσου δική της υφαλοκρηπίδα. Οι Γάλλοι, λένε πολλοί, μπορεί να έχουν περισσότερες πιθανότητες συνεννόησης χωρίς πολιτικές εντάσεις.
Αλλά η ουσία είναι μία: Η Κύπρος επιμένει στη NAVTEX. Μόλις αυτή εκδοθεί -και δεν είναι καθόλου σίγουρο πότε- τα λεφτά θα ξεκινήσουν να τρέχουν. Μέχρι τότε, όλοι περιμένουν. Το ερώτημα που καίει είναι αν η Meridiam θα διαφοροποιήσει τη στάση της απέναντι στη ΡΑΕΚ για τα διεκδικούμενα ποσά, ειδικά για εκείνα που ξεπερνούν τα 125 εκατ. και αφορούν δαπάνες του ΑΔΜΗΕ.
Και η μελέτη της ΕΤΕπ; Παραμένει σε άγνωστο στάδιο. Η πλευρά του GSI τη θεωρεί περιττή, αφού η είσοδος της Meridiam αποδεικνύει ήδη τη βιωσιμότητα. Αλλά η Κύπρος την απαιτεί για να δει το πραγματικό κόστος και το όφελος για τους καταναλωτές σε βάθος 30 χρόνων.
Οι εξελίξεις είναι καταιγιστικές και τίποτα δεν έχει κριθεί ακόμα. Μείνετε συντονισμένοι για να μάθετε πρώτοι την επόμενη κίνηση που θα ταράξει τα νερά της ηλεκτρικής διασύνδεσης!