Η κακοκαιρία είχε ήδη χτυπήσει την Κύπρο όταν ήχησε στα κινητά η κρίσιμη προειδοποίηση. Ήταν 12:15 το Σάββατο και το CY-Alert καλούσε τους πολίτες να μείνουν στα σπίτια τους, καθώς η έντονη βροχόπτωση είχε δημιουργήσει αυξημένο κίνδυνο πλημμυρών.
Μόνο που για αρκετούς το μήνυμα έφτασε αργότερα — άλλοι το έλαβαν στις 12:12, άλλοι στις 13:00 — ενώ ορισμένοι δεν το είδαν καθόλου. Την ίδια ώρα, η κακοκαιρία είχε ήδη προκαλέσει σοβαρά προβλήματα, με έναν άνθρωπο να χάνει τη ζωή του.
Γιατί δεν ενεργοποιήθηκε νωρίτερα; Η απάντηση της Πολιτικής Άμυνας είναι σαφής: το CY-Alert δεν βασίζεται αποκλειστικά στην πρόγνωση, αλλά στην εξέλιξη των γεγονότων. Και το Σάββατο, η εικόνα άλλαξε δραματικά.
Η προειδοποίηση της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας βρισκόταν σε επίπεδο πορτοκαλί και όχι κόκκινο. Ωστόσο, τα φαινόμενα, τα οποία αρχικά αναμένονταν μεμονωμένα, άρχισαν να γενικεύονται και να καλύπτουν τουλάχιστον το 60% της επικράτειας του νησιού. Αυτό ήταν το σημείο καμπής.
Γύρω στις 12:00, ο αναπληρωτής Διοικητής Πολιτικής Άμυνας ενημερώθηκε για την έκταση της κακοκαιρίας. Παράλληλα, υπήρχε επικοινωνία με τον Αρχιπύραρχο, ενώ οι αυξημένες κλήσεις στο 112 για περιστατικά σε διαφορετικά σημεία της Κύπρου έδειχναν ότι η κατάσταση δεν περιοριζόταν σε μία περιοχή.
Τότε κρίθηκε απαραίτητη η παγκύπρια ενεργοποίηση του συστήματος. Το μήνυμα έφυγε στις 12:15.
Η αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου της Πολιτικής Άμυνας, Χαρά Λαζάρου, χαρακτήρισε το CY-Alert «ύστατο και ακραίο μέτρο». Όπως εξήγησε, δεν μπορεί να ενεργοποιείται εκ των προτέρων μόνο και μόνο επειδή μια πρόγνωση δείχνει ότι υπάρχει πιθανότητα να εκδηλωθούν έντονα φαινόμενα.
«Όταν μιλάμε για πρόγνωση, μιλάμε για πιθανότητες», ανέφερε, εξηγώντας πως η τελική απόφαση πρέπει να λαμβάνεται αφού αξιολογηθεί η πραγματική εξέλιξη της κατάστασης. Οι πολίτες είχαν ήδη λάβει προηγούμενες προειδοποιήσεις από τη Μετεωρολογική Υπηρεσία και άλλες υπηρεσίες, όμως η γενίκευση των φαινομένων και τα περιστατικά σε διαφορετικά σημεία οδήγησαν στην ενεργοποίηση του συστήματος.
Και το μήνυμα δεν είχε μόνο συμβολικό χαρακτήρα. Η βασική οδηγία ήταν να περιοριστούν οι μετακινήσεις, ώστε οι πολίτες να μη βρεθούν ξαφνικά μπροστά σε καταιγίδα ή πλημμυρικό κίνδυνο που εξελισσόταν σε άλλο σημείο της επαρχίας τους. Παράλληλα, η Πολιτική Άμυνα ήθελε να διευκολύνει τις υπηρεσίες πρώτης ανταπόκρισης, οι οποίες καλούνταν να διαχειριστούν πλήθος περιστατικών.
Όμως ένα νέο ερώτημα προέκυψε αμέσως: γιατί δεν έλαβαν όλοι την ειδοποίηση την ίδια ώρα;
Η διαφορά δεν αποδίδεται σε διαφορετική αποστολή του μηνύματος, αλλά σε τεχνικά χαρακτηριστικά των συσκευών. Σύμφωνα με την Πολιτική Άμυνα, ενδέχεται να απαιτείται αναβάθμιση του λογισμικού, ενώ ρόλο μπορεί να έπαιξε και το αν το κινητό είχε διαθέσιμο σήμα τη στιγμή της αποστολής.
Όσοι δεν έλαβαν την προειδοποίηση μπορούν να καλέσουν το 1450, τη γραμμή επικοινωνίας του Υφυπουργείου Έρευνας και Καινοτομίας, ώστε να λάβουν τηλεφωνική καθοδήγηση. Μπορούν επίσης να απευθυνθούν στο κατάστημα από όπου αγόρασαν τη συσκευή τους και να ρωτήσουν αν το κινητό υποστηρίζει την τεχνολογία Cell Broadcast.
Η Χαρά Λαζάρου τόνισε ότι το CY-Alert πρέπει να χρησιμοποιείται με φειδώ και σύνεση. Είναι το ύψιστο και πιο ακραίο μέσο ενημέρωσης, αφού προηγηθούν άλλα κανάλια επικοινωνίας. Η υπερβολική χρήση, όπως έχει παρατηρηθεί σε άλλες χώρες, μπορεί να οδηγήσει τους πολίτες στο να αγνοούν σταδιακά τις ειδοποιήσεις.
Το μήνυμα που στάλθηκε προειδοποιούσε: «Στην περιοχή σας υπάρχει έντονη βροχόπτωση με αυξημένο κίνδυνο πλημμυρών. Αποφύγετε τις άσκοπες μετακινήσεις και παραμείνετε στο σπίτι σας, για τη δική σας ασφάλεια. Παρακαλούμε να ενημερώνεστε και να ακολουθείτε τις οδηγίες των Αρχών».
Το σύστημα, όπως υπογραμμίστηκε, παραμένει στη διάθεση των πολιτών για εξαιρετικά έκτακτες περιστάσεις — και η συζήτηση για το πότε πρέπει να ηχεί θα συνεχίσει να απασχολεί κάθε φορά που η κακοκαιρία δοκιμάζει το νησί.