Δεν βλέπουν όλοι οι Ισραηλινοί την αγορά ακινήτου στην Κύπρο ως μια απλή επένδυση. Για αρκετούς, το νησί μετατρέπεται σε πιθανό «Plan B» — μια εναλλακτική λύση και, όπως περιγράφεται, ένα είδος καταφυγίου απέναντι στην παρατεταμένη ανασφάλεια και την πολιτική και κοινωνική αβεβαιότητα στο Ισραήλ.
Εκτενές δημοσίευμα ισραηλινού μέσου καταγράφει το αυξανόμενο ενδιαφέρον για κυπριακά ακίνητα, αλλά ταυτόχρονα προειδοποιεί για τις παγίδες που μπορεί να κρύβονται πίσω από τις υποσχέσεις για υψηλές αποδόσεις και γρήγορη άνοδο της αξίας.
Η γεωγραφική εγγύτητα, οι χαμηλότερες τιμές σε σχέση με το Ισραήλ, το φορολογικό περιβάλλον και η υποχώρηση της ισοτιμίας του ευρώ έναντι του σέκελ ενισχύουν τη ζήτηση. Η πτήση διάρκειας περίπου 40 λεπτών κάνει την Κύπρο ακόμη πιο ελκυστική για όσους αναζητούν μια κοντινή εναλλακτική.
Στη Λεμεσό, οι τιμές έχουν ήδη φθάσει σε επίπεδα που αποτυπώνουν τη μεγάλη ζήτηση. Στο κέντρο, ένα διαμέρισμα με ένα υπνοδωμάτιο και σαλόνι μπορεί να κοστίζει έως και 350.000 ευρώ. Εκτός κέντρου, σε περιοχές όπως ο Άγιος Αθανάσιος και το Ζακάκι, οι αντίστοιχες τιμές υπολογίζονται περίπου στις 250.000 ευρώ.
Στην Πάφο, διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου κοντά στη θάλασσα και το λιμανάκι μπορεί επίσης να ανέλθει στις 350.000 ευρώ. Στην περιοχή Universal, οι τιμές κυμαίνονται μεταξύ 250.000 και 300.000 ευρώ.
Και η Γεροσκήπου μπαίνει δυναμικά στο κάδρο. Οι τιμές εκεί περιγράφονται ως περίπου 20% χαμηλότερες, ενώ η περιοχή προβάλλεται ως σημείο με μεγαλύτερη προοπτική ανάπτυξης λόγω νέων σχεδιαζόμενων έργων. Ενδεικτικά, αναφέρεται διαμέρισμα 62 τετραγωνικών μέτρων έναντι 210.000 ευρώ, χωρίς να περιλαμβάνεται ο ΦΠΑ 19%.
Οι μεσίτες αναφέρουν ότι η ετήσια αύξηση της αξίας των ακινήτων στην Κύπρο κυμαίνεται μεταξύ 5% και 10%. Για ακίνητα που αγοράζονται πριν από την ολοκλήρωσή τους, οι πωλητές προβάλλουν προσδοκίες ανατίμησης ακόμη και 20%-30% μέχρι την παράδοση. Είναι όμως πράγματι όλα τόσο απλά;
Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να υπολογίζουν και τα επιπλέον έξοδα. Ένα πακέτο επίπλωσης μπορεί να κοστίζει από 15.000 ευρώ για διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου έως περίπου 24.000 ευρώ για δύο υπνοδωμάτια. Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών υπολογίζεται σε επιπλέον 5.000 ευρώ.
Για μία οικογένεια, ωστόσο, το ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι και θέμα ασφάλειας.
Μία από τις περιπτώσεις που παρουσιάζονται είναι εκείνη της Λίνα Βίνερ. Η κόρη της μετακόμισε στην Πάφο μαζί με την οικογένειά της και η ίδια αγόρασε διαμέρισμα στην πόλη έναντι 160.000 ευρώ, πριν ακόμη εκδοθεί η οικοδομική άδεια.
Όπως εξηγεί, η αγορά δεν έγινε μόνο για επενδυτικούς λόγους. Ήθελε η οικογένεια να διαθέτει μια εναλλακτική λύση σε περίπτωση που η κατάσταση στο Ισραήλ επιδεινωθεί.
«Ήταν σημαντικό για εμάς να αγοράσουμε, ώστε να έχουμε ένα Plan B, ένα είδος καταφυγίου», αναφέρει. Συνδέει την απόφαση με τις κοινωνικές διαιρέσεις, το κόστος ζωής, τη δικαστική μεταρρύθμιση και την κατάσταση ασφαλείας μετά την 7η Οκτωβρίου.
Η εικόνα που περιγράφει για τα εγγόνια της είναι χαρακτηριστική: μεγαλώνουν στην Κύπρο χωρίς σειρήνες και χωρίς τον καθημερινό φόβο πυραυλικών επιθέσεων. Παρακολουθούν κυπριακό δημόσιο νηπιαγωγείο και μιλούν ελληνικά, αγγλικά και εβραϊκά.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις που επικαλείται το δημοσίευμα, περίπου 3.000 ισραηλινές οικογένειες διαμένουν μόνιμα στην Κύπρο, ενώ ο αριθμός τους αυξάνεται κατά μερικές εκατοντάδες κάθε χρόνο. Γίνεται επίσης λόγος για δεκάδες χιλιάδες Ισραηλινούς που έχουν αγοράσει ακίνητα στο νησί, χωρίς όμως να παρατίθενται επίσημα στοιχεία που να επιβεβαιώνουν αυτή την εκτίμηση.
Η δυνατότητα εξασφάλισης άδειας παραμονής χωρίς ευρωπαϊκό διαβατήριο, αλλά και η ανάπτυξη εβραϊκών κοινοτήτων στην Πάφο και τη Λάρνακα, ενισχύουν την ελκυστικότητα της Κύπρου. Παράλληλα, δημιουργούνται περισσότερες επιχειρήσεις που απευθύνονται σε Ισραηλινούς, μεταξύ άλλων εστιατόρια με προϊόντα κοσέρ, ενώ αυξάνονται και οι απευθείας αεροπορικές συνδέσεις.
Όμως η ενίσχυση της ισραηλινής παρουσίας στην κυπριακή αγορά ακινήτων έχει ανοίξει και πολιτική συζήτηση.
Το δημοσίευμα υπενθυμίζει τις τοποθετήσεις του ευρωβουλευτή Φειδία Παναγιώτου περί «αγοράς της Κύπρου» μέσω επενδύσεων σε ακίνητα και μεγάλα αναπτυξιακά έργα. Ο Πρέσβης του Ισραήλ στην Κύπρο, Όρεν Ανόλικ, είχε απορρίψει τις σχετικές αιτιάσεις και είχε καλέσει τους Κυπρίους να υποδέχονται όσους επιλέγουν να ζήσουν και να επενδύσουν στο νησί, ανεξαρτήτως εθνικότητας.
Την ίδια στιγμή, στο επίκεντρο βρίσκεται και η στεγαστική πίεση που αντιμετωπίζουν οι Κύπριοι. Με μέσο μισθό γύρω στις 2.000 ευρώ, αρκετοί ντόπιοι αδυνατούν να καταβάλουν ενοίκια που φθάνουν τα 900 ευρώ για ένα μικρό καινούργιο διαμέρισμα.
Και τότε έρχεται η πιο κρίσιμη προειδοποίηση: οι «υψηλές αποδόσεις» δεν πρέπει να γίνονται αποδεκτές άκριτα.
Επαγγελματίες που ζουν και δραστηριοποιούνται στην Κύπρο επισημαίνουν κινδύνους όπως η αύξηση του κατασκευαστικού κόστους, οι καθυστερήσεις στην παράδοση, τα έξοδα συντήρησης και διαχείρισης, αλλά και τα προβλήματα με ενοικιαστές.
Ιδιαίτερη επιφύλαξη εκφράζεται για δεσμεύσεις περί εγγυημένου ενοικίου ή διψήφιων αποδόσεων. Σύμφωνα με επαγγελματία του κλάδου, μια πιο ρεαλιστική απόδοση σε ορισμένες περιοχές κυμαίνεται μεταξύ 5% και 6%.
Παράλληλα, η μετεγκατάσταση στην Κύπρο δεν θεωρείται κατάλληλη για όλους. Οικογένεια με δύο παιδιά σε ιδιωτικά σχολεία μπορεί να χρειάζεται εισόδημα τουλάχιστον 8.000 ευρώ τον μήνα, ενώ για την αγορά ενός ποιοτικού επενδυτικού ακινήτου σε καλή περιοχή απαιτούνται τουλάχιστον 170.000 ευρώ.
Η Κύπρος βρίσκεται έτσι στο επίκεντρο μιας μεγάλης μετακίνησης ενδιαφέροντος, με το «Plan B» να συνυπάρχει με τις πολιτικές αντιδράσεις, τη στεγαστική πίεση και τις προειδοποιήσεις για το πραγματικό κόστος μιας τέτοιας επιλογής. Οι εξελίξεις στην αγορά και οι επιπτώσεις τους συνεχίζουν να παρακολουθούνται στενά.