Οκτώ νεκροί, 18 αγνοούμενοι και 241 διασωθέντες. Αυτός είναι ο τελευταίος επιβεβαιωμένος απολογισμός από το πολύνεκρο ναυάγιο του Filo Jet ανοικτά της Κερύνειας — όμως πίσω από τους αριθμούς ανοίγει τώρα ένας δεύτερος, κρίσιμος κύκλος ερευνών.
Οι αρχές αναζητούν απαντήσεις για το πώς το καταμαράν άρχισε να βάζει νερά, τι ακριβώς συνέβη πριν από την εκκένωση και αν υπήρχαν προειδοποιητικά σημάδια στο τεχνικό του ιστορικό. Το πλοίο βρίσκεται σε βάθος περίπου 514 μέτρων, ενώ οι έρευνες για τους 18 αγνοουμένους συνεχίζονται με πλωτά και εναέρια μέσα της Τουρκίας και του ψευδοκράτους.
Και τώρα, στο επίκεντρο μπαίνει το «μαύρο κουτί». Ο εντοπισμός και η εξέταση του καταγραφέα δεδομένων ενδέχεται να δώσουν κρίσιμες πληροφορίες για τα αίτια της τραγωδίας.
Στο Filo Jet επέβαιναν συνολικά 267 άνθρωποι: 259 επιβάτες και οκτώ μέλη πληρώματος. Ο απολογισμός επιβεβαιώθηκε και από τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν.
Η δικαστική έρευνα έχει ήδη ξεκινήσει. Μετά το ναυάγιο τέθηκαν υπό κράτηση ο καπετάνιος και ακόμη επτά μέλη του προσωπικού του πλοίου, ενώ ο «πρωθυπουργός» Ουνάλ Ουστέλ είχε ανακοινώσει ότι η διερεύνηση θα καλύψει όλες τις πτυχές του δυστυχήματος.
Τη Δευτέρα μεταδόθηκε ότι η δικαστική διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη και ότι, σύμφωνα με τουρκικά μέσα, για τον καπετάνιο εκδόθηκε απόφαση προφυλάκισης. Ωστόσο, η έρευνα συνεχίζεται: πρέπει να διαπιστωθούν τόσο οι ακριβείς συνθήκες υπό τις οποίες εισέρρευσε νερό στο πλοίο όσο και οι ενέργειες του πληρώματος πριν και κατά την εκκένωση.
Όμως το πιο ανησυχητικό κομμάτι βρίσκεται στο παρελθόν του καταμαράν.
Το Filo Jet ήταν το πρώην Iris Jet και έφερε τον αριθμό IMO 8962034. Η ταυτοποίηση επιβεβαιώνεται από διεθνείς βάσεις δεδομένων πλοίων, όπου το Iris Jet εμφανίζεται και με την ονομασία Filo Jet. Κατασκευάστηκε το 2000 στη Λα Ροσέλ της Γαλλίας και τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας του εκτελούσε δρομολόγια στη δυτική Μεσόγειο, μεταξύ άλλων στη γραμμή Μινόρκα–Μαγιόρκα.
Το 2003 είχε καταγραφεί ένα σοβαρό περιστατικό. Στις 26 Οκτωβρίου εκείνης της χρονιάς, το τότε Iris Jet φέρεται να προσέκρουσε σε προβλήτα. Περίπου δέκα ημέρες αργότερα παρουσιάστηκε σοβαρή εισροή νερού.
Οι πληροφορίες αυτές προέρχονται από στοιχεία γαλλικής δικαστικής υπόθεσης που αφορούσε ασφαλιστική διαφορά. Στο πλαίσιο της υπόθεσης είχαν εξεταστεί ισχυρισμοί σύμφωνα με τους οποίους η συνέχιση της εντατικής εκμετάλλευσης του καταμαράν χωρίς να προηγηθεί επισκευή είχε συμβάλει στην επιδείνωση της ήδη υπάρχουσας ζημιάς.
Προσοχή, όμως: το περιστατικό του 2003 δεν συνδέεται μέχρι στιγμής επίσημα με το σημερινό ναυάγιο. Αποτελεί, ωστόσο, στοιχείο που αποκτά βαρύτητα καθώς οι ερευνητές εξετάζουν πλέον ολόκληρο το τεχνικό και επισκευαστικό ιστορικό του πλοίου.
Και τότε εμφανίζονται οι 29 παρατηρήσεις.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται ο γενικός γραμματέας του Δημοκρατικού Κόμματος και «βουλευτής» Κερύνειας Σερχάτ Ακπινάρ, το Filo Jet είχε υποβληθεί σε ελέγχους από τον Türk Loydu στις 19 Μαρτίου και στις 26 Μαΐου 2018. Στις 13 Ιουνίου του ίδιου έτους είχε πραγματοποιηθεί και δοκιμαστικός πλους στην Αττάλεια.
Από αυτούς τους ελέγχους, όπως αναφέρει ο Ακπινάρ, είχαν καταγραφεί συνολικά 29 σημεία που αφορούσαν ελαττώματα, ελλείψεις ή αποκλίσεις από τους κανονισμούς. Τα στοιχεία, σύμφωνα με τον ίδιο, περιλαμβάνονται σε υπόθεση που εκδικάστηκε από το 17ο Εμπορικό Δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης.
Το ερώτημα πλέον είναι ξεκάθαρο και εξαιρετικά κρίσιμο: αντιμετωπίστηκαν όλες οι παρατηρήσεις πριν επιτραπεί στο πλοίο να εκτελεί δρομολόγια από και προς την Κερύνεια;
Ο Σερχάτ Ακπινάρ κατέθεσε 22 ερωτήματα προς το «υπουργείο Δημοσίων Έργων και Μεταφορών», ζητώντας να δημοσιοποιηθούν οι άδειες, τα πιστοποιητικά και οι τεχνικοί έλεγχοι του Filo Jet.
Τα ερωτήματα αφορούν σχεδόν κάθε πτυχή της αξιοπλοΐας του καταμαράν: την ημερομηνία έκδοσης και ανανέωσης της άδειας εκτέλεσης δρομολογίων, τα πιστοποιητικά ασφαλείας, την κλάση του πλοίου και τις επιθεωρήσεις που είχαν πραγματοποιηθεί.
Ζητείται ακόμη να διευκρινιστεί ποια τεχνικά έγγραφα κατατέθηκαν στις αρμόδιες υπηρεσίες για να εγκριθούν τα δρομολόγια, ποιος οργανισμός πιστοποίησε την καταλληλότητα του πλοίου και αν όλα τα πιστοποιητικά ασφαλείας βρίσκονταν σε ισχύ την ημέρα του δυστυχήματος.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην αλουμινένια γάστρα. Ο Ακπινάρ ζητεί στοιχεία για πιθανή κόπωση του υλικού, διάβρωση, ρωγμές ή άλλες δομικές αδυναμίες. Παράλληλα, θέτει στο μικροσκόπιο τα στεγανά διαμερίσματα, τα συστήματα άντλησης νερού και τις προηγούμενες εργασίες συντήρησης ή επισκευής.
Υπάρχει και ένα ακόμη ερώτημα που αφορά επιθεώρηση του Türk Loydu μέσα στο 2026, πριν από το δυστύχημα. Ζητείται να γνωστοποιηθεί η ακριβής ημερομηνία, το αποτέλεσμα του ελέγχου και αν συντάχθηκε έκθεση κατάστασης, πιστοποιητικό καταλληλότητας ή κατάλογος συστάσεων και παρατηρήσεων.
Το κρίσιμο σημείο: εντοπίστηκε τότε οποιοδήποτε δομικό πρόβλημα ή τεχνική ατέλεια που απαιτούσε διόρθωση;
Παράλληλα, επανέρχεται το ζήτημα των 29 παρατηρήσεων του 2018. Ζητούνται τα έγγραφα που θα αποδεικνύουν αν όλες αποκαταστάθηκαν, αλλά και τα στοιχεία για τον οργανισμό που πιστοποίησε τις σχετικές επισκευές.
Η επιχείρηση εντοπισμού των αγνοουμένων συνεχίζεται, ενώ ταυτόχρονα ξετυλίγεται το τεχνικό και δικαστικό νήμα της υπόθεσης. Οι απαντήσεις για τις άδειες, τους ελέγχους, τις πιθανές δομικές αδυναμίες και το «μαύρο κουτί» αναμένεται να καθορίσουν τα επόμενα βήματα — και η έρευνα παραμένει σε πλήρη εξέλιξη.