Νέα εστία έντασης ανάμεσα σε Αθήνα και Άγκυρα ανοίγει γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου. Η Τουρκία ζητά να ενημερώνεται για τις θαλάσσιες έρευνες που απαιτούνται για την πρόοδο του έργου, επικαλούμενη κυριαρχικά δικαιώματα και δικαιοδοσία σε περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου.
Η Αθήνα, όμως, στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα: δεν απαιτείται τουρκική άδεια για την πραγματοποίηση των ερευνών. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε ότι η Ελλάδα θα κινηθεί με βάση το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας, διαβεβαιώνοντας ότι το έργο θα προχωρήσει σύμφωνα με τον σχεδιασμό.
«Οι κανόνες είναι σαφείς», είναι ουσιαστικά το μήνυμα της ελληνικής πλευράς, η οποία υπογραμμίζει πως δεν πρόκειται να αποκλίνει από το ισχύον νομικό πλαίσιο. Παράλληλα, επαναλαμβάνεται η κοινή βούληση για την ολοκλήρωση της διασύνδεσης, με την Αθήνα να τονίζει τον ευρωπαϊκό χαρακτήρα του έργου και τη συμμετοχή της Γαλλίας μέσω της Meridiam.
Η τουρκική πλευρά παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις γύρω από τον Great Sea Interconnector (GSI), καθώς και τις δηλώσεις ότι οι εργασίες θα συνεχιστούν. Τουρκικές πηγές υποστηρίζουν πως, όταν σχεδιάζονται δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές όπου η Τουρκία θεωρεί ότι διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα, θα πρέπει να προηγείται επικοινωνία με την Άγκυρα από το κράτος της σημαίας των πλοίων που συμμετέχουν στις έρευνες.
Η θέση αυτή συνδέεται με τις πάγιες τουρκικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και με τη διαφορετική προσέγγιση των δύο χωρών ως προς την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία επικαλούνται τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Η Τουρκία, η οποία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση, αμφισβητεί την πλήρη επήρεια των νησιών στις θαλάσσιες ζώνες.
Το θέμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα ενόψει της επανέναρξης των ερευνών για την πόντιση του καλωδίου. Η περιοχή είχε βρεθεί στο επίκεντρο έντασης και το καλοκαίρι του 2024, όταν η Τουρκία αντέδρασε στις βυθομετρικές έρευνες του ιταλικού ερευνητικού πλοίου «Ievoli Relume» στην περιοχή ανοικτά της Κάσου, αναπτύσσοντας πολεμικά πλοία.
Από ελληνικής πλευράς, η θέση παραμένει αμετακίνητη: για την υλοποίηση ενός ειρηνικού έργου υποδομής δεν απαιτείται άδεια τρίτης χώρας. Ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου δήλωσε ότι ο σχεδιασμός συνεχίζεται κανονικά, χαρακτηρίζοντας τη συμμετοχή της γαλλικής Meridiam ψήφο εμπιστοσύνης προς το έργο.
Η είσοδος της Meridiam ως βασικού επενδυτή δίνει νέα δυναμική στον Great Sea Interconnector, ο οποίος προβλέπει τη σύνδεση των ηλεκτρικών συστημάτων Κύπρου και Ελλάδας και, σε μεταγενέστερο στάδιο, του Ισραήλ. Η ελληνική κυβέρνηση διαμηνύει ότι, σε συντονισμό με την Κυπριακή Δημοκρατία, θα γίνουν όλες οι απαραίτητες ενέργειες για την απρόσκοπτη υλοποίηση της διασύνδεσης. Οι επόμενες κινήσεις στη θάλασσα αναμένονται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.