Φρένο στις νέες εγκαταστάσεις οικιακών φωτοβολταϊκών βάζουν τα νοικοκυριά στην Κύπρο, περιμένοντας το νέο κυβερνητικό σχέδιο χορηγιών. Η προσδοκία για επιδότηση που θα καλύπτει συνδυαστικά φωτοβολταϊκά και οικιακές μπαταρίες έχει οδηγήσει σε εντυπωσιακή πτώση των αιτήσεων για ιδιοκατανάλωση.
Η εικόνα είναι ξεκάθαρη: πολλοί καταναλωτές αναβάλλουν την απόφασή τους, περιμένοντας να γίνει η επένδυση πιο προσιτή. Κι όμως, η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών παραμένει, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ιδιαίτερα συμφέρουσα ακόμη και χωρίς κρατική επιχορήγηση.
Οι αριθμοί της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου αποκαλύπτουν το μέγεθος της ανατροπής. Το 2025 κατατέθηκαν 38.856 αιτήσεις για ιδίαν κατανάλωση, ενώ μόλις 89 περιλάμβαναν σύστημα αποθήκευσης.
Στο πρώτο οκτάμηνο του 2026, από την 1η Ιανουαρίου έως τις 25 Αυγούστου, οι αιτήσεις για ιδίαν κατανάλωση περιορίστηκαν στις 1.835. Την ίδια ώρα, οι αιτήσεις που περιλαμβάνουν μπαταρία αυξήθηκαν στις 137.
Συνολικά, αναφέρεται ότι έχουν παραληφθεί 40.691 αιτήσεις για οικιακά φωτοβολταϊκά και 226 αιτήσεις με αποθήκευση μέσω μπαταριών για το διάστημα από 1/1/2026 έως 25/8/2026. Το εύρημα δείχνει τη διπλή τάση που διαμορφώνεται στην αγορά: η πλειονότητα περιμένει τις επιδοτήσεις, ενώ όσοι διαθέτουν την απαιτούμενη οικονομική άνεση προχωρούν ήδη στην εγκατάσταση αποθήκευσης.
Γιατί θεωρούν τόσο σημαντική τη μπαταρία; Η περίσσεια ενέργεια που παράγεται τις ώρες έντονης ηλιοφάνειας μπορεί να αποθηκεύεται και να καταναλώνεται το βράδυ, όταν το ηλεκτρικό ρεύμα από το δίκτυο κοστίζει πολύ περισσότερο. Έτσι περιορίζεται η εξάρτηση από τις διακυμάνσεις των τιμών και μειώνεται ο τελικός λογαριασμός ηλεκτρισμού.
Παρά την προσωρινή υποχώρηση των νέων αιτήσεων, η εξάπλωση των φωτοβολταϊκών τα προηγούμενα χρόνια υπήρξε εντυπωσιακή. Μέχρι τις 31/12/2025, τα εγκατεστημένα συστήματα Net Metering έφτασαν τα 93.490, με συνολική ισχύ 447,16 MW, έναντι 73.850 συστημάτων και 348,51 MW το 2024.
Μόνο μέσα στο 2025 προστέθηκαν 19.640 νέα συστήματα Net Metering, συνολικής ισχύος 98,65 MW. Παράλληλα, τα συστήματα Net Billing ανήλθαν σε 2.098, με συνολική ισχύ 150,47 MW, καταγράφοντας 744 νέες εγκαταστάσεις ισχύος 54,47 MW μέσα στο ίδιο έτος.
Όμως η μαζική ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών δημιουργεί πλέον σοβαρές πιέσεις στο ηλεκτρικό σύστημα. Όπως επισημαίνει η ΑΗΚ, τα συστήματα Net Metering που έφτασαν τα 447 MW τον 03/2026 και τα συστήματα Net Billing των 119 MW τον 03/2026 συνεπάγονται καθαρό οικονομικό κόστος για την ΑΗΚ Προμήθεια.
Το πρόβλημα βρίσκεται στον χρόνο παραγωγής και κατανάλωσης. Τα φωτοβολταϊκά διοχετεύουν ενέργεια στο δίκτυο τις μεσημεριανές ώρες, όταν οι τιμές στην Προημερήσια Αγορά είναι μηδενικές ή πολύ χαμηλές. Η ίδια ενέργεια, όμως, συμψηφίζεται με την κατανάλωση των νοικοκυριών το βράδυ, όταν το κόστος παραγωγής εκτινάσσεται στα €180-250/MWh.
Σήμερα, περίπου 1.200 MW από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας είναι διασυνδεδεμένα στο ηλεκτρικό σύστημα της Κύπρου, ασκώντας έντονη πίεση στις υποδομές. Και επειδή το δίκτυο είναι μικρό και απομονωμένο, την άνοιξη και το φθινόπωρο, όταν η ζήτηση είναι χαμηλή, καθίστανται αναγκαίες οι περικοπές πράσινης ενέργειας για λόγους ευστάθειας.
Η απάντηση της ΑΗΚ είναι η αποθήκευση σε μεγάλη κλίμακα. Προωθεί έναν σταθμό 80 MW / 160 MWh στον ΗΣ Δεκέλειας, έναν σταθμό 100 MW / 200 MWh στον ΗΣ Μονής και έναν σταθμό 250 MW / 640 MWh στον ΗΣ Βασιλικού.
Η αγορά, πάντως, παραμένει σε κρίσιμο σταυροδρόμι: οι περισσότεροι περιμένουν το σχέδιο χορηγιών, ενώ οι οικονομικά ισχυρότεροι επενδύουν ήδη στις μπαταρίες. Οι επόμενες κινήσεις θα δείξουν αν η αποθήκευση θα γίνει η νέα μεγάλη στροφή στην κυπριακή ενέργεια.