Απίστευτο αλλά αληθινό: Η Κύπρος δεν είναι πια μόνο ήλιος, θάλασσα και τουρισμός. Μέσα σε λίγα χρόνια μετατράπηκε σε έναν από τους μεγαλύτερους κόμβους ανάπτυξης βιντεοπαιχνιδιών παγκοσμίως, αναλογικά με τον πληθυσμό της!
Σύμφωνα με την πρώτη έκθεση της Cyprus Game Makers Association (CYGMA), το 2025 δραστηριοποιούνταν στην Κύπρο 415 εταιρείες του ευρύτερου κλάδου του gaming. Το νούμερο αυτό τοποθετεί τη χώρα πρώτη παγκοσμίως, σε αναλογία πληθυσμού, σε αριθμό εταιρειών, έσοδα και λήψεις παιχνιδιών για κινητές συσκευές. Μπροστά από χώρες με μακρά παράδοση στον κλάδο, όπως η Φινλανδία, αλλά και από μεγαλύτερες αγορές όπως η Ισπανία και η Σερβία.
Πώς φτάσαμε ως εδώ; Η ανάπτυξη είναι εκρηκτική. Την περίοδο 2019-2024 ο αριθμός των εταιρειών εκτοξεύτηκε από 169 σε 393, καταγράφοντας άνοδο 133%. Την ίδια στιγμή, οι εργαζόμενοι σχεδόν τριπλασιάστηκαν: από 1.438 σε 4.320 άτομα, που εργοδοτούνταν και φορολογούνταν στην Κύπρο.
Ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων ανάπτυξης και έκδοσης παιχνιδιών εκτινάχθηκε από €1,26 δισ. το 2019 σε €4,35 δισ. το 2024. Η άμεση συνεισφορά του κλάδου στο κυπριακό ΑΕΠ εκτιμάται ότι ανήλθε από περίπου €300 εκατ. σε €1,15 δισ., φτάνοντας το 3,3% της κυπριακής οικονομίας. Και για το 2025; Τα έσοδα που αποδίδονται σε παιχνίδια ξεπέρασαν τα €3,2 δισ., με σημαντικό μέρος τους να προέρχεται από την αγορά παιχνιδιών για κινητά τηλέφωνα.
Ποιος κρύβεται πίσω από αυτή την έκρηξη; Ρωσικά και ουκρανικά μέσα ενημέρωσης συνδέουν τη ραγδαία ανάπτυξη του κυπριακού gaming σε μεγάλο βαθμό με τη μεταφορά εταιρειών, στελεχών και επενδυτών από τη Ρωσία και άλλες χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Η Κύπρος έχει προσελκύσει τα τελευταία χρόνια σημαντικό αριθμό εταιρειών τεχνολογίας και ανάπτυξης παιχνιδιών με ιδρυτές ή στελέχη από τη Ρωσία, τη Λευκορωσία, την Ουκρανία και άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.
Καθοριστική για τη δημιουργία του οικοσυστήματος θεωρείται η εγκατάσταση της Wargaming στην Κύπρο πριν από περισσότερο από μία δεκαετία. Ακολούθησαν εταιρείες όπως η Nexters – η οποία εξελίχθηκε στον εισηγμένο στο Nasdaq όμιλο GDEV – καθώς και δεκάδες μικρότερα στούντιο, εταιρείες έκδοσης παιχνιδιών και επενδυτικά σχήματα. Η Λεμεσός έχει αναδειχθεί στο βασικό κέντρο αυτής της δραστηριότητας, συγκεντρώνοντας εταιρείες ανάπτυξης, εξειδικευμένο προσωπικό και παρόχους νομικών, χρηματοοικονομικών και τεχνολογικών υπηρεσιών.
Ωστόσο, η ανάπτυξη δεν αποδίδεται αποκλειστικά σε ρωσικές εταιρείες. Το οικοσύστημα έχει πλέον ευρύτερο διεθνή χαρακτήρα και περιλαμβάνει επιχειρήσεις και επαγγελματίες από πολλές χώρες.
Ποιο είναι όμως το μεγάλο μυστικό; Το φορολογικό πλαίσιο! Το καθεστώς IP Box προβλέπει έκπτωση 80% επί των επιλέξιμων κερδών που προκύπτουν από πνευματική ιδιοκτησία. Με τον εταιρικό φορολογικό συντελεστή στο 15% από το 2026, η πραγματική φορολογική επιβάρυνση μπορεί να περιοριστεί στο 3% για δραστηριότητες που πληρούν τα σχετικά κριτήρια. Στα επιλέξιμα περιουσιακά στοιχεία περιλαμβάνεται λογισμικό που προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα – στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό για εταιρείες παραγωγής βιντεοπαιχνιδιών.
Παράλληλα, το καθεστώς αυξημένης έκπτωσης για έρευνα και ανάπτυξη επιτρέπει την αναγνώριση δαπανών ανάπτυξης σε ποσοστό 120%, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Και για εργαζομένους υψηλής εξειδίκευσης που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Κύπρο προβλέπεται, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, απαλλαγή του 50% του εισοδήματος από εργοδότηση για περίοδο μέχρι 17 ετών.
Η σύγκριση με άλλες χώρες προκαλεί δέος. Η έκθεση καταγράφει περίπου 415 εταιρείες ανά ένα εκατομμύριο κατοίκους στην Κύπρο, έναντι 48 στη Φινλανδία, 17 στην Ισπανία και 15 στη Σερβία. Ανάλογη είναι η εικόνα και στα έσοδα ανά κάτοικο: περίπου €3.200 στην Κύπρο, έναντι €509 στη Φινλανδία, €51 στην Ισπανία και €32 στη Σερβία. Στον τομέα των παιχνιδιών για κινητές συσκευές, οι εταιρείες με έδρα την Κύπρο φέρονται να κατέγραψαν περίπου 615 εκατομμύρια λήψεις μέσα στο 2025, τοποθετώντας τη χώρα στις υψηλότερες θέσεις διεθνώς.
Υπάρχει όμως και μια μεγάλη πρόκληση: το ανθρώπινο δυναμικό. Η ταχύτητα ανάπτυξης του κλάδου δημιουργεί αυξημένες ανάγκες για εξειδικευμένους εργαζομένους. Η εγχώρια αγορά και τα κυπριακά πανεπιστήμια δεν παράγουν ακόμη επαρκή αριθμό προγραμματιστών, σχεδιαστών, καλλιτεχνών και άλλων επαγγελματιών για να καλύψουν τη ζήτηση. Για τον λόγο αυτό, πολλές εταιρείες βασίζονται σε προσωπικό που μεταφέρεται από το εξωτερικό ή σε ομάδες που εργάζονται εξ αποστάσεως.
Η CYGMA έχει θέσει μεταξύ των στόχων της την ανάπτυξη εξειδικευμένου πανεπιστημιακού προγράμματος για το Game Development, την ενίσχυση των δεσμών με ευρωπαϊκούς φορείς και την πρώτη οργανωμένη διεθνή παρουσία του κλάδου υπό την ονομασία «Games from Cyprus».
Η εικόνα που προκύπτει είναι ξεκάθαρη: η βιομηχανία βιντεοπαιχνιδιών έχει πάψει να αποτελεί μια μικρή δραστηριότητα τεχνολογίας στην Κύπρο. Έχει εξελιχθεί σε σημαντικό εξαγωγικό κλάδο, με αισθητή συνεισφορά στο ΑΕΠ και ισχυρό – αν και όχι αποκλειστικό – ρωσικό και ανατολικοευρωπαϊκό αποτύπωμα. Οι εξελίξεις αναμένεται να συνεχιστούν με αμείωτο ρυθμό. Μείνετε συντονισμένοι, γιατί όλα δείχνουν ότι το καλύτερο έρχεται...