Μια διεθνής υπόθεση με επίκεντρο 279 κάμερες στη Σλοβακία οδηγεί στην Κύπρο — και συγκεκριμένα σε τρεις εταιρείες με κοινή ιδιοκτησία και έδρα τη Λευκωσία. Οι καταγγελίες και τα δημοσιεύματα που έχουν προκαλέσει αναστάτωση κάνουν λόγο ακόμη και για ενδεχόμενη συγκεκαλυμμένη επιχείρηση ρωσικών υπηρεσιών σε σλοβακικό έδαφος.
Η υπόθεση αφορά σύμβαση για την αγορά και εγκατάσταση καμερών τροχαίας αστυνόμευσης, με στόχο τον έλεγχο της ταχύτητας. Ωστόσο, η προμήθεια ανεστάλη, όταν δύο κάμερες που παραδόθηκαν για δοκιμές φέρεται να ήταν ακριβώς ίδιες με μοντέλα που κατασκευάζει ρωσική εταιρεία.
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκονται οι κυπριακές SODASUS LTD, FIDESTA MANAGEMENT LTD και FIDESTA LTD. Οι τρεις νομικές οντότητες παρουσιάζονται ως συμφερόντων των Sens Zalitis και Artis Rozenbergs, δύο προσώπων με καταγωγή από τη Λετονία, τα οποία εμφανίζονται ως μέτοχοι και ιδιοκτήτες.
Το πιο κρίσιμο σημείο; Σε έγγραφα αρμόδιου κρατικού φορέα της Σλοβακίας, η SODASUS LTD παρουσιάζεται ως κατασκευάστρια των καμερών. Τα διαθέσιμα στοιχεία, όμως, δεν επιβεβαιώνουν ότι η εταιρεία κατασκευάζει τέτοια προϊόντα.
Η ίδια η SODASUS δηλώνει στον Έφορο Εταιρειών Κύπρου ως σκοπό τις «Επενδυτικές εργασίες και άλλα». Δεν εμφανίζεται, σύμφωνα με την έρευνα, να δραστηριοποιείται στην κατασκευή καμερών ή σε συναφή κλάδο.
Η εταιρική διαδρομή οδηγεί από τη SODASUS στη FIDESTA MANAGEMENT LTD και από εκεί στη FIDESTA LTD. Η SODASUS έχει ως μοναδική μέτοχο τη FIDESTA MANAGEMENT LTD, ενώ το μετοχικό κεφάλαιο της τελευταίας ανήκει στη FIDESTA LTD. Η FIDESTA LTD, με τη σειρά της, ανήκει στους Sens Zalitis και Artis Rozenbergs, οι οποίοι κατέχουν από 50 μετοχές ο καθένας.
Και οι τρεις εταιρείες εμφανίζονται να έχουν τον ίδιο σκοπό ίδρυσης: «Επενδυτικές εργασίες και άλλα». Οι δύο πρώτες, η SODASUS και η FIDESTA MANAGEMENT LTD, δεν φαίνεται να παρουσιάζουν ιδιαίτερα μεγάλη δραστηριότητα. Στις οικονομικές καταστάσεις που εντοπίστηκαν στον φάκελό τους στον Έφορο Εταιρειών καταγράφεται μικρή κίνηση ποσών, ύψους μερικών εκατοντάδων ευρώ.
Διαφορετική εικόνα παρουσιάζει η FIDESTA LTD, η οποία διαθέτει κύκλο εργασιών και δηλώνει ότι παρέχει διοικητικές υπηρεσίες. Στον επίσημο ιστότοπό της αναφέρει ότι είναι εξειδικευμένη εταιρεία διαχείρισης εταιρειών, αδειοδοτημένη και εποπτευόμενη από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου ως Πάροχος Διοικητικών Υπηρεσιών, με ειδίκευση στους σχηματισμούς κυπριακών εταιρειών και καταπιστευμάτων.
Παρά τις σοβαρές αναφορές που έχουν δημοσιοποιηθεί, μέχρι την ημερομηνία της έρευνας δεν προέκυπτε ότι είχε κινηθεί διαδικασία ελέγχου σε βάρος των τριών εταιρειών ή των δύο ιδιοκτητών τους. Αρμόδια πρόσωπα ανέφεραν επίσης ότι δεν είχε υποβληθεί αίτημα συνδρομής της Αστυνομίας Κύπρου από τη Σλοβακία και ότι οι κυπριακές διωκτικές Αρχές δεν είχαν αρχίσει διερεύνηση για ενδεχόμενο αδίκημα.
Η FIDESTA LTD, πάντως, κλήθηκε να τοποθετηθεί. Ελληνοκύπριος αξιωματούχος της εταιρείας επικοινώνησε και, αφού ενημερώθηκε για τα ευρήματα, απέστειλε γραπτή απάντηση εκ μέρους των ιδιοκτητών.
«Έχουμε λάβει γνώση του ερωτήματός σας. Λαμβάνουμε πολύ σοβαρά υπόψη τις νομικές και εταιρικές μας ευθύνες ως αδειοδοτημένη εταιρεία παροχής διοικητικών υπηρεσιών. Δεν έχουμε εξουσιοδοτήσει ή εγκρίνει οποιαδήποτε συναλλαγή, ούτε έχουμε λάβει οποιεσδήποτε οδηγίες από τον πραγματικό δικαιούχο της Sodasus Ltd για την εκτέλεση συναλλαγών. Όπου κρίνεται σκόπιμο και απαιτείται, η εταιρεία θα συνεργαστεί με τις αρμόδιες αρχές και θα χειριστεί οποιαδήποτε σχετικά ζητήματα μέσω των προβλεπόμενων και κατάλληλων διαδικασιών», ανέφερε.
Η υπόθεση άρχισε να παίρνει διαστάσεις μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Αυγούστου, όταν στη Σλοβακία έγινε γνωστή η προμήθεια δύο από τις συνολικά 279 κάμερες για δοκιμαστικούς σκοπούς. Οι συσκευές, σύμφωνα με τα σχετικά ρεπορτάζ, παραπέμπουν σε προϊόντα της ρωσικής εταιρείας Simicon, με έδρα την Αγία Πετρούπολη.
Οι εξελίξεις προκάλεσαν αντιδράσεις από το αντιπολιτευόμενο κόμμα PS — Progresívne Slovensko, δηλαδή Προοδευτική Σλοβακία — και κριτική προς τον υπουργό Εσωτερικών της χώρας. Το αποτέλεσμα ήταν να ανασταλεί η εκτέλεση της σύμβασης.
Ο Peter Bátor, στέλεχος του PS, μίλησε στις 7/8 για «περίεργη εταιρική διαδρομή» μέχρι να φτάσουν οι κάμερες στους σλοβακικούς δρόμους. Σύμφωνα με τη δική του τοποθέτηση, η διαδρομή ξεκινούσε από τη ρωσική Simicon, περνούσε μέσω Κροατίας στην κυπριακή SODASUS LTD και στη συνέχεια κατέληγε στη σλοβακική εταιρεία It-s, j.s.a. Από αυτήν επρόκειτο να αγοράσει τις κάμερες η Soitron, η οποία προμήθευσε το Υπουργείο Εσωτερικών με δύο συστήματα έναντι 160.000 ευρώ.
Η Κροατία εμφανίζεται στην υπόθεση επειδή, σύμφωνα με τις διαθέσιμες αναφορές, ήταν η μόνη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκτός από τη Σλοβακία, που διέθετε άδεια για τις ρωσικές κάμερες της Simicon.
Η υπόθεση διεθνοποιήθηκε περαιτέρω μετά από δημοσίευμα της ελβετικής εφημερίδας Neue Zürcher Zeitung. Σε δημοσιεύματα που ακολούθησαν αναφέρθηκε ότι το Υπουργείο Εσωτερικών της Σλοβακίας ανέστειλε την προμήθεια των 279 καμερών από τη SODASUS, αφού διαπιστώθηκε πως οι συσκευές είχαν κατασκευαστεί στη Ρωσία από τη Simicon.
Ακόμη πιο ανησυχητικές είναι οι αναφορές για τα τεχνικά χαρακτηριστικά των συσκευών. Πραγματογνωμοσύνη του Γραφείου Εθνικής Ασφάλειας της Σλοβακίας φέρεται να εντόπισε κρυφή υποδοχή για δεύτερη κάρτα SIM, καθώς και δυνατότητα λήψης εντολών μέσω SMS από ρωσικούς τηλεφωνικούς αριθμούς. Αυτά τα στοιχεία, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, δημιουργούν κίνδυνο κατασκοπείας.
Σε μία από τις κάμερες φέρεται να βρέθηκε υποδοχή για δεύτερη κάρτα SIM, χωρίς σχετική αναφορά στην τεχνική τεκμηρίωση. Παράλληλα, αναφέρθηκε ότι οι συσκευές μπορούν να λαμβάνουν εντολές μέσω μηνυμάτων SMS από 12 τηλεφωνικούς αριθμούς εγγεγραμμένους στην Αγία Πετρούπολη και στις περιφέρειες Λένινγκραντ και Κεμέροβο.
Τα δημοσιεύματα σημειώνουν ακόμη ότι παρόμοιες κάμερες ρωσικής κατασκευής χρησιμοποιούνται ήδη σε αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων και η Κροατία. Παράλληλα, γίνεται αναφορά στο γεγονός ότι το 2025 χάκερ της GRU, γνωστοί ως APT 28, παραβίασαν περισσότερες από 10.000 κάμερες στην Ευρώπη, με στόχο την παρακολούθηση στρατιωτικών εγκαταστάσεων και αποστολών βοήθειας προς την Ουκρανία.
Μέχρι στιγμής, οι αναφορές για την πιθανή σύνδεση των καμερών με ρωσική επιχείρηση κατασκοπείας παραμένουν ισχυρισμοί που έχουν διατυπωθεί από την αντιπολίτευση, δημοσιεύματα και σχετικές αναφορές — όχι επιβεβαιωμένο πόρισμα κυπριακών Αρχών. Το κυπριακό εταιρικό νήμα, όμως, η αναστολή της σύμβασης και τα επίμαχα τεχνικά χαρακτηριστικά έχουν ήδη μετατρέψει την υπόθεση σε διεθνές ζήτημα που βρίσκεται υπό στενή παρακολούθηση.