Το «σαφάρι» της ΑΗΚ για τα φωτοβολταϊκά έχει ήδη αποκαλύψει 22 παρανομίες — όμως οι αριθμοί αφήνουν ανοιχτό ένα πολύ μεγαλύτερο μέτωπο. Οι επιτόπιοι έλεγχοι συνεχίζονται, ενώ αρκετοί ιδιοκτήτες φαίνεται πως έσπευσαν να ξηλώσουν εγκαταστάσεις πριν φτάσουν τα ειδικά συνεργεία στα υποστατικά τους.
Η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου είχε προειδοποιήσει εγκαίρως. Μέσα από καμπάνια, πολίτες και επιχειρηματίες ενημερώθηκαν ότι θα ακολουθούσαν επιθεωρήσεις σε εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών. Το μήνυμα ήταν σαφές — και, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, αρκετοί που γνώριζαν ότι είχαν προχωρήσει σε μη αδειοδοτημένες εγκαταστάσεις κινήθηκαν πριν από τον έλεγχο.
Κάποιοι προχώρησαν σε πλήρη απεγκατάσταση των συστημάτων. Άλλοι αφαίρεσαν τα επιπλέον πλαίσια για τα οποία δεν είχαν υποβάλει αίτηση ούτε είχαν εξασφαλίσει τις απαιτούμενες άδειες. Έτσι, οι περιπτώσεις που τελικά εντοπίστηκαν ενδέχεται να μην αποτυπώνουν όλη την έκταση του φαινομένου.
Οι πρώτοι αριθμοί προκαλούν ήδη έντονο ενδιαφέρον: 110 υποστατικά είχαν αρχικά χαρακτηριστεί ύποπτα. Από αυτά, η ΑΗΚ έχει μέχρι στιγμής ελέγξει τα 77 και σε 22 διαπιστώθηκαν παρανομίες. Οι ιδιοκτήτες κλήθηκαν είτε να αποσυνδέσουν και να αφαιρέσουν ολόκληρο το σύστημα είτε να απομακρύνουν τα πρόσθετα, μη αδειοδοτημένα φωτοβολταϊκά πλαίσια.
Και εδώ βρίσκεται η κρίσιμη εξέλιξη: η έρευνα δεν τελειώνει στις 110 αρχικές περιπτώσεις. Οι επιθεωρήσεις θα συνεχιστούν σε άλλα υποστατικά, καθώς η διαδικασία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και οι ενδείξεις δείχνουν ότι το ζήτημα δεν περιορίζεται μόνο σε όσα έχουν ήδη ελεγχθεί.
Μέχρι στιγμής, οι παραβάσεις δεν αφορούν οικιακά φωτοβολταϊκά. Οι περιπτώσεις που έχουν εντοπιστεί σχετίζονται με ξενοδοχεία, χώρους εστίασης και καταστήματα — δηλαδή εμπορικά υποστατικά. Οι έλεγχοι σε οικιακές εγκαταστάσεις αναμένεται να ακολουθήσουν, αφού ολοκληρωθεί ο έλεγχος των εμπορικών χώρων.
Πώς εντοπίζονται, όμως, οι ύποπτες εγκαταστάσεις; Η ΑΗΚ αξιοποιεί το λογισμικό της για να συγκρίνει την πραγματική κατανάλωση ενός υποστατικού με την κατανάλωση που, υπό κανονικές συνθήκες, θα αναμενόταν να καταγράφει. Όταν η κατανάλωση εμφανίζεται αισθητά χαμηλότερη και δεν υπάρχει καταχωρισμένη αίτηση για φωτοβολταϊκά, ενεργοποιείται η διαδικασία επιθεώρησης.
Τότε αναλαμβάνουν δράση ειδικά συνεργεία που έχουν συσταθεί σε όλες τις επαρχίες. Μεταβαίνουν στον χώρο όπου έχει εντοπιστεί η απόκλιση και ζητούν να επιθεωρήσουν την εγκατάσταση. Αν διαπιστωθεί παράβαση, το φωτοβολταϊκό σύστημα αποσυνδέεται άμεσα.
Οι συνέπειες δεν σταματούν εκεί. Ο ιδιοκτήτης καλείται να καταβάλει €200 ως κόστος διερεύνησης, ποσό που δεν επιβάλλεται όταν ο έλεγχος ολοκληρώνεται χωρίς να διαπιστωθεί παράβαση. Μετά την αποσύνδεση, πρέπει να ακολουθηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία και να υποβληθεί αίτηση για νόμιμη εγκατάσταση και χρήση φωτοβολταϊκού συστήματος.
Η ΑΗΚ υπενθυμίζει ότι καμία επέμβαση στο δίκτυό της δεν επιτρέπεται χωρίς αίτηση και χωρίς προηγούμενη επιθεώρηση από συνεργείο της. Για κάθε περίπτωση παράβασης ενημερώνεται η ΡΑΕΚ, ενώ στις αυτόνομες κατοικίες απαιτείται επίσης επιθεώρηση από την Ηλεκτρομηχανολογική Υπηρεσία.
Οι έλεγχοι παραμένουν σε πλήρη εξέλιξη και τα επόμενα αποτελέσματα αναμένονται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η εικόνα μπορεί να διευρυνθεί όσο η ΑΗΚ προχωρά σε νέες επιθεωρήσεις.