Νέα δεδομένα για τους λήπτες ΕΕΕ εξετάζει η Βουλή, καθώς στο τραπέζι μπήκε ένα αυστηρότερο και πιο αυτοματοποιημένο σύστημα ελέγχων. Τραπεζικοί λογαριασμοί, κάρτες καζίνο και διαδικτυακό στοίχημα βρέθηκαν στο επίκεντρο μιας συζήτησης με σοβαρές προεκτάσεις για την προστασία των κοινωνικών παροχών.
Η κοινοβουλευτική Επιτροπή Ελέγχου συνέχισε την Πέμπτη την εξέταση της ειδικής έκθεσης της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας. Στόχος είναι να διαπιστώνεται πιο αποτελεσματικά αν μια υπόθεση χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση, χωρίς όμως κάθε τραπεζικό στοιχείο να θεωρείται από μόνο του απόδειξη.
Σήμερα, η Υπηρεσία Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας λαμβάνει περιορισμένη ενημέρωση, όπως το υπόλοιπο και το υψηλότερο υπόλοιπο λογαριασμού σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Ο προϊστάμενος της ΥΔΕΠ, Γιάννης Βασιλειάδης, ξεκαθάρισε ότι ζητούμενο είναι μια πιο αποδοτική διαδικασία, με πρόσβαση μόνο στα απολύτως αναγκαία στοιχεία.
Μια χαρακτηριστική περίπτωση έδειξε πόσο γρήγορα μπορεί να αλλάξει η εικόνα ενός δικαιούχου. Λήπτρια είχε περίπου €3.000 στον λογαριασμό της και ακολούθως έλαβε επιχορήγηση €5.000 για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών. Το συνολικό ποσό ξεπέρασε το σχετικό όριο και η καταβολή του επιδόματος διακόπηκε προσωρινά, μέχρι να εξεταστεί η προέλευση των χρημάτων.
Οι βουλευτές, ωστόσο, έστρεψαν την προσοχή και στην ταλαιπωρία των πολιτών. Όπως επισημάνθηκε, από τη στιγμή που ο δικαιούχος έχει υπογράψει την απαιτούμενη εξουσιοδότηση, δεν θα πρέπει να επωμίζεται ο ίδιος το βάρος εξασφάλισης πρόσθετων τραπεζικών στοιχείων.
Στο ίδιο πλαίσιο τέθηκε και το κόστος έκδοσης καταστάσεων λογαριασμού. Η θέση που διατυπώθηκε είναι ότι η απευθείας ανταλλαγή στοιχείων ανάμεσα σε τράπεζες και κρατική υπηρεσία δεν πρέπει να επιβαρύνει τον δικαιούχο με χρέωση από ένα έως και 5 ευρώ.
Και ενώ οι τραπεζικοί έλεγχοι βρίσκονται υπό συζήτηση, ένα ακόμη μέτωπο άνοιξε: τα καζίνο. Ο εκτελεστικός διευθυντής της Εθνικής Αρχής Παιγνίων και Εποπτείας Καζίνο, Χάρης Τσαγγαρίδης, ανέφερε ότι από τις αρχές του 2023 παρατηρήθηκε αύξηση της συμμετοχής σε παίγνια κατά το διάστημα του μήνα κατά το οποίο καταβάλλεται το ΕΕΕ.
Οι επαφές με την ΥΔΕΠ οδήγησαν στην προετοιμασία τεχνικής λύσης. Για την έκδοση κάρτας καζίνο, ο ενδιαφερόμενος θα μπορούσε να ελέγχεται μέσω του αριθμού ταυτότητας ως προς το αν είναι λήπτης ΕΕΕ, με το σύστημα να επιστρέφει μόνο «ναι» ή «όχι» και χωρίς να αποστέλλονται στο καζίνο επιπλέον προσωπικά δεδομένα.
Η πλήρης εφαρμογή, όμως, δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί. Από τα μέσα του 2027 η χρήση κάρτας στα καζίνο αναμένεται να γίνει υποχρεωτική σε πολύ μεγαλύτερη έκταση, ενισχύοντας την ταυτοποίηση των παικτών. Σήμερα ο μηχανισμός δεν εφαρμόζεται πλήρως στα καζίνο Λευκωσίας και Λεμεσού.
Το μεγαλύτερο δύσκολο κεφάλαιο είναι το διαδίκτυο. Η Εθνική Αρχή Στοιχημάτων ανέφερε ότι οκτώ στους δέκα παίκτες στην Κύπρο παίζουν online, ενώ στα επίγεια πρακτορεία η ταυτοποίηση είναι δυσκολότερη, καθώς σημαντικό μέρος της δραστηριότητας παραμένει ανώνυμο.
Για το νόμιμο διαδικτυακό στοίχημα, η Αρχή δήλωσε τεχνικά έτοιμη να αποκλείσει τους λήπτες ΕΕΕ μέσω της πλατφόρμας αυτοαποκλεισμού που λειτουργεί από το 2024. Αν υπάρξει η απαιτούμενη νομοθετική ρύθμιση, όπως αναφέρθηκε, η ένταξη στην πλατφόρμα θα μπορούσε να γίνει την ίδια ημέρα.
Το κρίσιμο εμπόδιο είναι πλέον νομικό: για τη διασύνδεση των μητρώων ληπτών ΕΕΕ με τις αρμόδιες αρχές παιγνίων απαιτείται σαφής νομοθετική βάση. Η Επίτροπος Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα ανέφερε ότι η γνωμάτευση του 2022 επανεξετάστηκε και πλέον υπάρχει νομική βάση για τη λήψη αναλυτικών καταστάσεων, καθώς υπάρχει και το σχετικό διάταγμα.
Οι τράπεζες ανέφεραν ότι, εφόσον τηρούνται οι νομικές προϋποθέσεις και υπάρχει κατάλληλη εξουσιοδότηση, μπορούν τεχνικά να αποστέλλουν απευθείας την κατάσταση λογαριασμού σε μορφή PDF.
Όλα αυτά έρχονται μετά τα ευρήματα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για αδυναμίες στην άντληση στοιχείων από πιστωτικά ιδρύματα και στις διασταυρώσεις δεδομένων. Η έλλειψη ενιαίων, διασυνδεδεμένων πληροφοριακών συστημάτων εξακολουθεί να περιορίζει την αποτελεσματικότητα των ελέγχων — και η συζήτηση στη Βουλή αναμένεται να παραμείνει στο επίκεντρο.