Ένα εντυπωσιακό χάσμα στους αριθμούς φέρνει ξανά στο προσκήνιο τα παράνομα γυμναστήρια στην Κύπρο: σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, λειτουργούν περισσότερα από 1.000, όμως μόλις περίπου 380 διαθέτουν άδεια λειτουργίας. Αν οι αριθμοί επιβεβαιωθούν, η εικόνα προκαλεί σοβαρό προβληματισμό.
Η καταγγελία έρχεται από την Κρίστη Παναγιώτου, γυμνάστρια και πρόεδρο του Συνδέσμου Αδειοδοτημένων Ιδιοκτητών Γυμναστηρίων (ΠΑΣΙΓΥ) από τον ΚΟΑ, με αφορμή και πρόσφατη έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας. Το βασικό ερώτημα είναι πλέον ξεκάθαρο: ποιοι χώροι ελέγχονται πραγματικά και ποιοι λειτουργούν χωρίς να έχει διαπιστωθεί αν πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις;
Το νομοθετικό πλαίσιο υπάρχει από το 1995. Ο «περί Γυμναστών Νόμος» προβλέπει ότι κανένα γυμναστήριο δεν μπορεί να λειτουργεί νόμιμα χωρίς άδεια από τον Κυπριακό Οργανισμό Αθλητισμού. Για την έκδοσή της απαιτείται σειρά πιστοποιητικών και εγγράφων, καθώς και συμμόρφωση με κανόνες που συνδέονται με την καταλληλότητα των εγκαταστάσεων, την ασφάλεια των αθλουμένων και την ποιότητα των υπηρεσιών.
Όμως, σύμφωνα με την πρόεδρο του ΠΑΣΙΓΥ, τα ευρήματα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας δείχνουν ότι ο ΚΟΑ δεν πραγματοποιεί τους απαιτούμενους συστηματικούς ελέγχους. Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη σύγκρουση: τα νόμιμα γυμναστήρια επενδύουν σε κατάλληλους χώρους, εξοπλισμό, πιστοποιήσεις, μελέτες και καταρτισμένο προσωπικό, καταβάλλουν τέλη και ακολουθούν χρονοβόρες διαδικασίες, ενώ άλλοι χώροι ενδέχεται να λειτουργούν χωρίς άδεια.
Το αποτέλεσμα, όπως υποστηρίζει η κ. Παναγιώτου, είναι σοβαρός αθέμιτος ανταγωνισμός. Ακόμη πιο κρίσιμο, όμως, είναι το ζήτημα της ασφάλειας. Στα γυμναστήρια αθλούνται άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών και φυσικής κατάστασης, χρησιμοποιώντας εξοπλισμό και συμμετέχοντας σε προγράμματα άσκησης. Χωρίς ουσιαστικούς ελέγχους, κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει αν οι χώροι είναι ασφαλείς και αν οι επαγγελματίες διαθέτουν τα απαιτούμενα προσόντα.
«Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν εάν ο χώρος στον οποίο γυμνάζονται λειτουργεί νόμιμα και εάν έχει ελεγχθεί από τις αρμόδιες Αρχές», υπογραμμίζει η πρόεδρος του Συνδέσμου. Ζητεί από τον ΚΟΑ, το υπουργείο Παιδείας και τις συναρμόδιες Υπηρεσίες να αναλάβουν τις ευθύνες τους, να εφαρμόσουν τη νομοθεσία και να προχωρήσουν σε τακτικούς και αποτελεσματικούς ελέγχους.
Ο ΠΑΣΙΓΥ απαιτεί, μεταξύ άλλων, άμεση καταγραφή όλων των γυμναστηρίων στην Κύπρο, δημοσιοποίηση του αριθμού των αδειοδοτημένων και μη αδειοδοτημένων χώρων, συστηματικούς ελέγχους από τον ΚΟΑ, εξέταση των καταγγελιών, επιβολή κυρώσεων όπου διαπιστώνονται παραβάσεις και απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης — χωρίς εκπτώσεις στην ασφάλεια και με ίση μεταχείριση των επιχειρήσεων.
Η υπόθεση, όμως, δεν σταματά εκεί. Νέα καταγγελία αφορά και ορισμένα φυσιοθεραπευτήρια, για τα οποία ο κλάδος των ιδιωτικών γυμναστηρίων υποστηρίζει ότι ενδέχεται να ξεπερνούν τα όρια της φυσιοθεραπευτικής πρακτικής και να λειτουργούν παράλληλα ως χώροι άσκησης.
Στο επίκεντρο βρίσκονται υπηρεσίες του ΓεΣΥ που παρουσιάζονται ως «θεραπευτικές συνεδρίες pilates». Η κ. Παναγιώτου ξεκαθαρίζει ότι άλλο είναι η εξατομικευμένη φυσιοθεραπευτική αποκατάσταση ασθενούς, υπό την ευθύνη και την επιστημονική αξιολόγηση του αρμόδιου επαγγελματία, και άλλο η οργανωμένη διδασκαλία προγραμμάτων άσκησης σε υγιή άτομα ή ως εμπορική δραστηριότητα.
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: πού τελειώνει η φυσιοθεραπεία και πού αρχίζει η οργανωμένη άσκηση; Όταν ένας χώρος με άδεια φυσιοθεραπευτηρίου προσφέρει στην πράξη υπηρεσίες ή διαθέτει εξοπλισμό που παραπέμπει σε κανονικό γυμναστήριο, τίθεται ζήτημα ισότιμης μεταχείρισης και πιθανού αθέμιτου ανταγωνισμού.
Η πρόεδρος του ΠΑΣΙΓΥ τονίζει ότι φυσιοθεραπεία και επιστήμη της άσκησης μπορούν να συνεργάζονται προς όφελος του ασθενή και του πολίτη. Αν, όμως, προγράμματα άσκησης καταχωρούνται ή χρεώνονται ως φυσιοθεραπευτικές υπηρεσίες χωρίς να ανταποκρίνονται στον πραγματικό θεραπευτικό σκοπό και στις προϋποθέσεις του συστήματος, ζητεί άμεση και σε βάθος διερεύνηση.
Η Πολιτεία, ο ΟΑΥ, το υπουργείο Υγείας, ο ΚΟΑ και όλες οι αρμόδιες Υπηρεσίες καλούνται τώρα να εξετάσουν το θέμα, να διαχωρίσουν ξεκάθαρα τη φυσιοθεραπευτική πράξη από την οργανωμένη άσκηση και να διασφαλίσουν ότι όλοι οι χώροι όπου παρέχεται συστηματική άσκηση διαθέτουν τις απαιτούμενες άδειες και προδιαγραφές. Οι επόμενες κινήσεις των αρμόδιων φορέων αναμένονται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.