Έως και τρεις διαφορετικές συντάξεις μπορούν να εισπράττουν πρώην κρατικοί και αιρετοί αξιωματούχοι, ενώ 26 εν ενεργεία αξιωματούχοι λαμβάνουν ήδη, πέρα από μισθό και επιδόματα, και μηνιαία σύνταξη. Τα στοιχεία φέρνουν στο προσκήνιο ένα ιδιαίτερο συνταξιοδοτικό καθεστώς που αφορά συνολικά 71 πρώην αξιωματούχους.
Το κόστος αποτυπώνεται και στον κρατικό προϋπολογισμό του 2026: €5,4 εκατ. προβλέπονται για συντάξεις νυν και πρώην αξιωματούχων. Πώς μπορεί να προκύπτουν δύο ή ακόμη και τρεις συντάξεις; Η απάντηση βρίσκεται στο ισχύον νομικό πλαίσιο.
Ο περί Συντάξεων Νόμος του 1997, και συγκεκριμένα το άρθρο 24, προβλέπει δικαίωμα σύνταξης ανεξαρτήτως ηλικίας όταν υπάλληλος αποχωρεί από το δημόσιο ή τον ευρύτερο δημόσιο τομέα για να αναλάβει δημόσιο λειτούργημα ασυμβίβαστο με την προηγούμενη θέση του. Προβλέπεται σύνταξη δυνάμει του άρθρου 8, χωρίς να απαιτείται πενταετής υπηρεσία, αλλά και πρόσθετη σύνταξη στο ύψος που το Υπουργικό Συμβούλιο κρίνει δίκαιο και πρέπον. Ως «υπάλληλος» θεωρείται και όποιος υπηρετεί έκτακτα ή προσωρινά στη δημόσια υπηρεσία.
Τα ποσά προκαλούν ιδιαίτερη εντύπωση.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δικαιούται σύνταξη €7.201 τον μήνα. Από την 1/1/2026 οι ετήσιες ακαθάριστες συντάξιμες απολαβές ανέρχονται στις €172.815, η ετήσια σύνταξη στις €86.408 και το αφορολόγητο εφάπαξ για μία θητεία στις €403.237. Ο καθαρός μηνιαίος μισθός του, μετά τον φόρο εισοδήματος, είναι €9.103.
Για τον Πρόεδρο της Βουλής, η σύνταξη ξεκινά από €2.327 τον μήνα, με ετήσια σύνταξη €27.921 για μία θητεία και αφορολόγητο εφάπαξ €130.298. Σε δύο θητείες, η μηνιαία σύνταξη ανεβαίνει στις €4.117 και το αφορολόγητο φιλοδώρημα στις €230.529. Οι ετήσιες ακαθάριστες συντάξιμες απολαβές από 1/1/2026 φτάνουν τις €137.459, ενώ ο καθαρός μηνιαίος μισθός ανέρχεται στις €7.403.
Για υπουργό, υφυπουργό ή κυβερνητικό εκπρόσωπο, η σύνταξη ξεκινά από €1.168 τον μήνα. Για θητεία 30 μηνών ανέρχεται σε €14.014 ετησίως, με αφορολόγητο εφάπαξ €65.399. Στα 60 μήνες, φτάνει τις €22.773 ετησίως ή €1.898 τον μήνα, με εφάπαξ €106.274. Για 120 μήνες, δηλαδή δύο θητείες, διαμορφώνεται στις €40.290 ετησίως ή €3.358 μηνιαίως, ενώ το αφορολόγητο εφάπαξ ανέρχεται στις €188.020. Οι ετήσιες ακαθάριστες συντάξιμες απολαβές είναι €112.109 και ο καθαρός μηνιαίος μισθός €6.006.
Βουλευτής ή θρησκευτικός εκπρόσωπος λαμβάνει σύνταξη €1.618 τον μήνα για μία θητεία, δηλαδή €19.415 ετησίως, και αφορολόγητο εφάπαξ €90.603. Για δύο θητείες, η ετήσια σύνταξη ανέρχεται στις €53.392 ή €4.449 τον μήνα, με αφορολόγητο φιλοδώρημα €249.163. Οι ετήσιες ακαθάριστες συντάξιμες απολαβές από 1/1/2026 ανέρχονται στις €94.919. Ο καθαρός μηνιαίος μισθός είναι €5.286, συν €685 κατ’ αποκοπή επίδομα για οδοιπορικά, δηλαδή συνολικά €5.971.
Στους επικεφαλής και τα μέλη των δύο Επιτροπών τα ποσά διαμορφώνονται ως εξής:
• Πρόεδρος Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας: σύνταξη €2.058 τον μήνα, ετήσια σύνταξη €24.691, αφορολόγητο εφάπαξ €115.225, ετήσιες ακαθάριστες συντάξιμες απολαβές €137.170 και καθαρός μισθός €7.171.
• Μέλη Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας: σύνταξη €1.532 τον μήνα, ετήσια σύνταξη €18.384, αφορολόγητο εφάπαξ €85.792, ετήσιες ακαθάριστες συντάξιμες απολαβές €102.133 και καθαρός μισθός €5.470.
• Πρόεδρος Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας: σύνταξη €1.957 τον μήνα, ετήσια σύνταξη €23.480, αφορολόγητο εφάπαξ €85.792, ετήσιες ακαθάριστες συντάξιμες απολαβές €130.445 και καθαρός μισθός €6.851.
• Μέλη Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας: σύνταξη €1.407 τον μήνα, ετήσια σύνταξη €16.889, αφορολόγητο εφάπαξ €78.815, ετήσιες ακαθάριστες συντάξιμες απολαβές €93.827 και καθαρός μισθός €5.075.
Την ίδια ώρα, 17 τέως βουλευτές που δεν επαναδιεκδίκησαν την εκλογή τους ή δεν επανεξελέγησαν έλαβαν συνολικά σχεδόν €4 εκατ. ως αφορολόγητο φιλοδώρημα. Όσοι έχουν συμπληρώσει το 60ό έτος λαμβάνουν και βουλευτική σύνταξη. Η πρόσφατη αλλαγή στη νομοθεσία ανέβασε το όριο καταβολής σύνταξης για βουλευτές και υπουργούς στα 65 έτη· η ρύθμιση εφαρμόστηκε στη νέα Βουλή που προέκυψε από τις εκλογές του περασμένου Μαΐου.
Το πιο χαρακτηριστικό σημείο είναι η δυνατότητα πολλαπλών συντάξεων. Όταν κάποιος έχει υπηρετήσει σε διαφορετικά αξιώματα που διέπονται από ξεχωριστές νομοθεσίες και δεν υπάρχει περιορισμός, μπορεί να δικαιούται ξεχωριστό ποσό για κάθε αξίωμα.
Έτσι, ένας πρώην δημόσιος υπάλληλος που εξελέγη δήμαρχος και στη συνέχεια βουλευτής μπορεί, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις, να λαμβάνει δημοσιοϋπαλληλική σύνταξη, σύνταξη δημάρχου και σύνταξη βουλευτή.
Στην πράξη, ο υπουργός Εργασίας, Μαρίνος Μουσιούτας, λαμβάνει ήδη σύνταξη ως πρώην δημοτικός γραμματέας του Δήμου Λευκωσίας. Με βάση το ισχύον πλαίσιο, δικαιούται επίσης συνταξιοδοτικά ωφελήματα από την υπηρεσία του ως βουλευτής και από την υπουργική του θητεία μετά την αποχώρησή του από το αξίωμα.
Ανάλογη είναι η περίπτωση του Αβέρωφ Νεοφύτου, ο οποίος δικαιούται σύνταξη δημάρχου, βουλευτή και υπουργού. Ωστόσο, έχει δώσει εδώ και αρκετό καιρό οδηγίες οι συντάξεις του να κατατίθενται σε φιλανθρωπικά ιδρύματα, όπως πράττει και ο γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου. Τη σύνταξή του έχει αποποιηθεί και ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης.
Τα ποσά, οι πολλαπλές παροχές και οι αλλαγές στα ηλικιακά όρια κρατούν πλέον το θέμα στο επίκεντρο και αναμένεται να συνεχίσουν να προκαλούν συζήτηση γύρω από το συνταξιοδοτικό καθεστώς των αξιωματούχων.