Νέα δεδομένα ανοίγουν για οικογένειες που αναζητούν λύση στο στεγαστικό, καθώς η Κυβέρνηση ανακοίνωσε δύο σχέδια με άμεσο ενδιαφέρον για χιλιάδες πολίτες. Από τη μία, δίνεται δυνατότητα δημιουργίας επιπρόσθετης κατοικίας για παιδιά ή εγγόνια μέσα ή πάνω σε υφιστάμενη οικοδομή. Από την άλλη, κρατικά οικόπεδα θα παραχωρούνται στο 25% της αγοραίας αξίας τους.
Οι αλλαγές παρουσιάστηκαν από τον Υπουργό Εσωτερικών Κωνσταντίνο Ιωάννου και εντάσσονται στη συνολική στεγαστική πολιτική της Κυβέρνησης. Ο στόχος είναι διπλός: να αυξηθεί το διαθέσιμο οικιστικό απόθεμα και να αποκτήσουν περισσότεροι πολίτες πραγματική δυνατότητα να εξασφαλίσουν στέγη.
Και εδώ βρίσκεται η πρώτη μεγάλη ανατροπή για ιδιοκτήτες υφιστάμενων κατοικιών.
Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, θα μπορούν να δημιουργήσουν νέα οικιστική μονάδα για τη στέγαση παιδιών ή εγγονιών, ακόμη και στην περίπτωση που έχει ήδη εξαντληθεί ο συντελεστής δόμησης. Η δυνατότητα θα ισχύει παγκύπρια, με ορισμένες εξαιρέσεις.
Η επιπρόσθετη κατοικία μπορεί να προκύψει με διαφορετικούς τρόπους: μέσα στην υφιστάμενη οικοδομή, μέσω επέκτασης, με προσθήκη ορόφου ή με αξιοποίηση ελεύθερου χώρου του τεμαχίου. Το δομήσιμο εμβαδόν της θα φτάνει μέχρι τα 150 τ.μ., ενώ σε μεγαλύτερα τεμάχια και εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις, μπορεί να ανέλθει μέχρι τα 180 τ.μ.
Προβλέπονται, παράλληλα, διευκολύνσεις για τους χώρους στάθμευσης. Υπάρχει όμως και σαφής περιορισμός: η νέα μονάδα δεν θα μπορεί να μεταβιβαστεί για διάστημα 10 ετών. Εξαίρεση θα αποτελεί η περίπτωση κληρονομικής διαδοχής.
Με αυτό τον τρόπο, όπως ανέφερε ο κ. Ιωάννου, οι οικογένειες θα μπορούν να αξιοποιούν περιουσία που ήδη διαθέτουν, περιορίζοντας την ανάγκη αναζήτησης νέας στεγαστικής λύσης αλλά και το κόστος κατασκευής. Μια υπάρχουσα οικοδομή μπορεί έτσι να γίνει η βάση για τη στέγαση της επόμενης γενιάς.
Όμως η δεύτερη ανακοίνωση στρέφει το ενδιαφέρον στη γη — και ειδικά στην τιμή της.
Κρατικά οικόπεδα θα διατίθενται σε οικογένειες στο 25% της αγοραίας αξίας τους, με βάση εισοδηματικά και άλλα κριτήρια. Δικαιούχοι θα είναι Κύπριοι πολίτες κάτω των 45 ετών.
Το σχέδιο αφορά οικογένειες με παιδιά, ζευγάρια χωρίς παιδιά και μονογονεϊκές οικογένειες. Η στόχευση είναι κυρίως οι νέοι και τα νοικοκυριά χαμηλού ή μεσαίου εισοδήματος, ώστε να αποκτήσουν γη για την ανέγερση κατοικίας που θα χρησιμοποιούν για ιδιοκατοίκηση.
Πώς θα ξεκινήσει η διαδικασία; Η εκδήλωση ενδιαφέροντος θα γίνεται μέσω των Προέδρων των Κοινοτικών Συμβουλίων. Τα προκαταρκτικά αιτήματα θα διαβιβάζονται στη συνέχεια στις αρμόδιες Επαρχιακές Διοικήσεις.
Η πρώτη φάση αφορά περίπου 570 οικόπεδα σε όλες τις Επαρχίες. Αυτά θα διατεθούν σε δικαιούχους που είχαν εκφράσει ενδιαφέρον στο παρελθόν. Στη συνέχεια θα προχωρήσουν νέοι διαχωρισμοί οικοπέδων, με ιδιαίτερη έμφαση στις ορεινές, απομακρυσμένες και μειονεκτικές περιοχές.
Οι δύο νέες κινήσεις έρχονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο μέτρων με ήδη καταγεγραμμένα αποτελέσματα. Το Στεγαστικό Σχέδιο για νέους και νεαρές οικογένειες μέχρι 41 ετών στήριξε 700 δικαιούχους, με συνολική δαπάνη €26 εκατ. Παράλληλα, εξετάζεται η επαναπροκήρυξή του, εφόσον εξασφαλιστούν οι απαραίτητοι πόροι.
Στα σχέδια για ορεινές, ακριτικές, μειονεκτικές περιοχές και περιοχές της υπαίθρου εγκρίθηκαν την περίοδο 2023-2026 συνολικά 1.075 αιτήσεις, με δαπάνη €43 εκατ. Την ίδια περίοδο, μέσω των στεγαστικών σχεδίων της Υπηρεσίας Μέριμνας και Αποκατάστασης Εκτοπισθέντων, εγκρίθηκαν περισσότερες από 6.500 αιτήσεις, συνολικού ύψους €168 εκατ.
Και οι αριθμοί συνεχίζονται. Το Σχέδιο Ανέγερσης Προσιτών Κατοικιών σε Κρατική Γη προχωρεί με στόχο τη δημιουργία 460 κατοικιών με προσιτό ενοίκιο. Μέσω του ΚΟΑΓ, 702 οικιστικές μονάδες βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια υλοποίησης, αδειοδότησης ή σχεδιασμού, ενώ προωθείται και η οικοπεδοποίηση 135 οικοπέδων.
Στην αγορά αναμένεται να προστεθούν την επόμενη τριετία περισσότερες από 4.100 οικιστικές μονάδες μέσω των πολεοδομικών κινήτρων και του Built to Rent. Από αυτές, οι 1.142 θα διατεθούν για προσιτή αγορά ή ενοικίαση.
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε και στην ταχεία αδειοδότηση. Μέχρι το τέλος Αυγούστου αδειοδοτήθηκαν 2.533 μονοκατοικίες και διπλοκατοικίες μέσα σε 40 εργάσιμες ημέρες, καθώς και 1.242 πολυκατοικίες και αναπτύξεις κατοικιών σε σειρά μέσα σε 80 εργάσιμες ημέρες.
Οι αναπτύξεις αυτές αφορούν περισσότερες από 15.000 οικογένειες. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, οι οικογένειες αυτές θα μπορούν να αποκτήσουν την κατοικία τους περίπου ενάμιση χρόνο νωρίτερα.
Ο Κωνσταντίνος Ιωάννου χαρακτήρισε τη στεγαστική πολιτική μία από τις σημαντικότερες προτεραιότητες της Κυβέρνησης, συνοψίζοντας την κατεύθυνση σε «περισσότερη προσφορά, περισσότερες επιλογές, ταχύτερη υλοποίηση και ουσιαστική στήριξη των πολιτών».
Οι αναλυτικοί οδηγοί για τα δύο νέα σχέδια αναμένεται να αναρτηθούν τις επόμενες ημέρες στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εσωτερικών. Οι λεπτομέρειες της εφαρμογής τους πλέον περνούν στο επίκεντρο — και το ενδιαφέρον των δικαιούχων αναμένεται να κορυφωθεί.