Ένα ηλεκτρικό πατίνι μπορεί πλέον να βρεθεί εκτός δρόμου για διάστημα έως και 90 ημερών. Το νέο διάταγμα του υπουργείου Μεταφορών ανοίγει τον δρόμο για κατακράτηση e-scooters όταν οι χειριστές παραβιάζουν συγκεκριμένους κανόνες — και η διαδικασία βρίσκεται ήδη σε δημόσια διαβούλευση.
Η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία τα ατυχήματα με ηλεκτρικά πατίνια πληθαίνουν. Από το 2022 μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί τρεις θάνατοι χειριστών. Με την οδική ασφάλεια να τίθεται από το Υπουργείο πάνω από την ευκολία μετακίνησης, οι αρχές επιχειρούν να βάλουν αυστηρότερους κανόνες σε μια χρήση που έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό.
Τι αλλάζει στην πράξη; Δεν θα επιβάλλεται μόνο εξώδικη ρύθμιση. Με τη δημοσίευση του διατάγματος, αστυνομικοί, εξουσιοδοτημένοι τροχονόμοι δήμων ή κοινοτήτων, καθώς και άλλα πρόσωπα που θα εξουσιοδοτούνται από δήμο ή κοινότητα, θα μπορούν να κατακρατούν τη συσκευή για συγκεκριμένα αδικήματα.
Οι τρεις παραβάσεις που οδηγούν στην κατακράτηση είναι ξεκάθαρες:
Χρήση συσκευής προσωπικής κινητικότητας σε μη επιτρεπόμενο χώρο διακίνησης.
Χρήση από άτομο κάτω των 17 ετών.
Οδήγηση ηλεκτρικού πατινιού που αναπτύσσει ταχύτητα μεγαλύτερη των 25 χιλιομέτρων την ώρα.
Και εδώ βρίσκεται το πιο αυστηρό σημείο του μέτρου: η κατακράτηση δεν θα είναι συμβολική. Η διάρκεια θα κυμαίνεται από τουλάχιστον 30 έως και 90 ημέρες. Για να παραλάβει ο ιδιοκτήτης τη συσκευή, θα πρέπει να εκπληρωθούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μεταξύ άλλων και η πληρωμή του εξωδίκου.
Το διάταγμα έχει ήδη ετοιμαστεί και τέθηκε την περασμένη εβδομάδα σε δημόσια διαβούλευση από το υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, μέσω του Τμήματος Δημοσίων Έργων. Η διαβούλευση θα διαρκέσει έναν μήνα, ενώ σχόλια και απόψεις μπορούν να υποβληθούν μέχρι τις 26 Σεπτεμβρίου 2026.
Η δυνατότητα έκδοσης του διατάγματος προέκυψε μετά την αλλαγή του άρθρου 28Β.(2) του «περί Ρύθμισης της Διακίνησης Ποδηλάτων και Άλλων Συσκευών Προσωπικής Κινητικότητας Νόμου». Το σχετικό πλαίσιο βασίζεται στους «περί Ρύθμισης της Διακίνησης Ποδηλάτων και Άλλων Συσκευών Προσωπικής Κινητικότητας Νόμους του 2018 έως (αρ.2) του 2026 [Ν.19(Ι)/2018]».
Το νομοθετικό πλαίσιο για τις συσκευές προσωπικής κινητικότητας —δύο Νόμοι και ένας Κανονισμός— ψηφίστηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τέθηκε σε εφαρμογή το 2022, μετά την κατάθεση σχετικών νομοσχεδίων από το υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων. Το 2026, η Βουλή αυστηροποίησε περαιτέρω το πλαίσιο μέσα από προτάσεις νόμου, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό υιοθετούσαν προτάσεις του Υπουργείου.
Οι κανόνες, πάντως, δεν περιορίζονται μόνο στις τρεις παραβάσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε κατακράτηση. Η μέγιστη επιτρεπόμενη ταχύτητα για έναν χειριστή e-scooter είναι 25 χλμ./ώρα, ενώ σε πλατείες και πεζόδρομους το όριο πέφτει στα 10 χλμ./ώρα.
Παράλληλα, κάθε ηλεκτρικό πατίνι που είναι αδειοδοτημένο προς ενοικίαση διαθέτει μοναδικό αριθμό, ο οποίος αναρτάται πάνω στη συσκευή. Τα e-scooters πρέπει επίσης να διαθέτουν τουλάχιστον ένα σύστημα ασφαλούς ακινητοποίησης, λευκό ή κίτρινο φανάρι μπροστά, κόκκινο φανάρι πίσω —σταθερό ή αναβοσβήνον—, καμπανάκι για την προειδοποίηση πεζών και άλλων χρηστών, καθώς και ελαστικά που εξασφαλίζουν επαρκές κράτημα στον δρόμο.
Ακόμη, τα ίδια τα κατασκευαστικά χαρακτηριστικά των συσκευών θα πρέπει να είναι τέτοια ώστε η ταχύτητά τους να μην μπορεί να ξεπεράσει τα 25 χιλιόμετρα την ώρα.
Οι υπόλοιπες παραβάσεις εξακολουθούν να τιμωρούνται με εξώδικη ρύθμιση. Η χρήση από άτομα κάτω των 17 ετών, η κίνηση σε μη επιτρεπόμενο χώρο, η υπέρβαση της προβλεπόμενης ταχύτητας και η μη συμμόρφωση με τα σήματα τροχαίας τιμωρούνται με €85 η καθεμία. Η παράνομη στάθμευση και η μη χρήση προστατευτικού κράνους τιμωρούνται με €50.
Το υπουργείο καλεί οργανωμένα σύνολα και πολίτες να συμμετάσχουν στη δημόσια διαβούλευση, εφόσον το κρίνουν σκόπιμο. Μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία και να δημοσιευθεί το διάταγμα, το ενδιαφέρον στρέφεται στο πώς θα εφαρμοστεί το νέο αυστηρό πλαίσιο για τα ηλεκτρικά πατίνια.