Συναγερμός έχει σημάνει στην Κύπρο για το τεράστιο πρόβλημα διαχείρισης αποβλήτων. Η χώρα μας βρίσκεται αντιμέτωπη με μια άνευ προηγουμένου περιβαλλοντική πίεση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς καλείται να κάνει ένα άλμα από το 65% της ταφής σκουπιδιών στο... 10% μέχρι το 2035!
«Ο δρόμος μας είναι πάρα πολύ μεγάλος, οι στόχοι εξαιρετικά δύσκολο να επιτύχουν και το 2035 δεν είναι μακριά», προειδοποιεί ο γενικός διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος, δρ Κώστας Κωνσταντίνου, σε αποκλειστική του συνέντευξη.
Η απόσταση που πρέπει να καλυφθεί είναι τεράστια. Το 2024, η Κύπρος παρήγαγε 688 κιλά αστικών αποβλήτων ανά κάτοικο, έναντι μόλις 517 κιλών κατά μέσο όρο στην ΕΕ. Μιλάμε για 33% περισσότερα σκουπίδια από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο!
Κι όμως, αντί να μειώνονται, τα απορρίμματα αυξάνονται. Μέσα σε έναν μόνο χρόνο, από το 2023 στο 2024, η παραγωγή αποβλήτων στην Κύπρο αυξήθηκε κατά 5,6%, φτάνοντας τους 669 χιλιάδες τόνους.
Την ίδια ώρα, μόλις το 14,2% των αποβλήτων οδηγείται σε ανακύκλωση, ενώ στην ΕΕ το ποσοστό φτάνει το 48,1%. Η ταφή στην Ευρώπη έχει περιοριστεί στο 22,5%, αλλά στην Κύπρο παραμένει στο 65%.
Το ερώτημα που βασανίζει τους ειδικούς είναι ένα: Πώς γίνεται να πάμε από το 65% στο 10% μέσα σε δέκα χρόνια, όταν οι υποδομές μας υστερούν και η κουλτούρα των πολιτών δεν έχει αλλάξει;
«Είναι άλλο Σκανδιναβία, άλλο Μεσόγειος», τονίζει ο κ. Κωνσταντίνου, εξηγώντας ότι οι κλιματολογικές συνθήκες και η νοοτροπία διαφέρουν ριζικά.
Η λύση, σύμφωνα με τον ίδιο, περνά μέσα από τη ριζική μείωση των αποβλήτων. «Το κόστος διαχείρισης μπορεί να μειωθεί μόνο με τη μείωση των αποβλήτων», υπογραμμίζει.
Παράλληλα, προωθούνται σημαντικές αλλαγές. Η Green Dot αναμένεται να επεκταθεί σε ολόκληρη την Κύπρο, ενώ οι στόχοι συλλογής θα αυξηθούν. «Η άδεια της Green Dot έληξε και δόθηκε παράταση για να ξεκαθαρίσουν μια σειρά θεμάτων», αποκαλύπτει.
Ιδιαίτερο πρόβλημα αποτελεί το γυαλί, που αντί να ανακυκλώνεται, καταλήγει σε τσιμεντοποιείο. Μάλιστα, μια μονάδα στη Λευκωσία ζήτησε άδεια να εξάγει γυαλί σε γειτονική χώρα, αλλά η αίτηση μπλοκαρίστηκε λόγω πολεοδομικών ζητημάτων.
Την ίδια ώρα, η Κομισιόν πιέζει ασφυκτικά. Οι πρώην σκουπιδότοποι Κοτσιάτη και Βατί αποτελούν ανοιχτό μέτωπο. Ο Κοτσιάτης έχει ήδη αποκατασταθεί, αλλά το Βατί αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2028. «Η διαδικασία είναι μια μορφή άσκησης πίεσης προς τα κράτη μέλη», εξηγεί ο κ. Κωνσταντίνου, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο προστίμων.
Στο μεταξύ, τα Πράσινα Σημεία πολλαπλασιάζονται. Μέχρι τον Οκτώβριο 2025, είχαν εγκατασταθεί 50 Πράσινα Περίπτερα σε ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές. Το ενδιαφέρον είναι ότι η στάση των πολιτών αλλάζει: «Καθώς είδαν ότι πρόκειται για οργανωμένους χώρους, πολλές κοινότητες ζητούν πλέον οι ίδιες τη δημιουργία τους», λέει.
Η κυκλική οικονομία όμως προχωρά και ένα βήμα παραπέρα. Δημιουργούνται κέντρα επιδιόρθωσης και καταστήματα επαναχρησιμοποίησης, όπου αντικείμενα που κάποιος δεν χρειάζεται πλέον μπορούν να επισκευαστούν και να πωληθούν σε τιμή 30-40% της αρχικής.
Το στοίχημα είναι τεράστιο και ο χρόνος μετρά αντίστροφα. Μείνετε συντονισμένοι για να μαθαίνετε όλες τις εξελίξεις.