Ένα νέφος με δυνητικά επικίνδυνους ρύπους μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να περάσει από τον κατεχόμενο Κουτσοβέντη στις ελεύθερες περιοχές. Η προειδοποίηση φέρνει στο προσκήνιο ένα σοβαρό περιβαλλοντικό ζήτημα που δεν σταματά στα σημεία όπου εκδηλώνεται η καύση αποβλήτων.
Ο μηχανικός Περιβάλλοντος και πρόεδρος της Δικοινοτικής Επιτροπής Περιβάλλοντος, Μιχάλης Λοϊζίδης, ανέφερε ότι στο νέφος ενδέχεται να περιλαμβάνονται διοξίνες, πολυκυκλικοί υδρογονάνθρακες, μικροπλαστικά και βαρέα μέταλλα. Και το κρίσιμο στοιχείο είναι ο άνεμος: τις προηγούμενες ημέρες, βορειοανατολικοί άνεμοι καταγράφηκαν για λίγες ώρες και μετέφεραν το νέφος προς τις ελεύθερες περιοχές.
Τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες όταν η μυρωδιά καμένου γίνεται έντονα αισθητή; Η σύσταση είναι σαφής: περιορισμός σε εσωτερικούς χώρους, προσωρινό κλείσιμο πορτών και παραθύρων και αποφυγή άσκησης σε εξωτερικό χώρο όσο διαρκεί το φαινόμενο. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από άτομα με αναπνευστικά προβλήματα.
Ο κ. Λοϊζίδης ξεκαθάρισε ότι μια σύντομη έκθεση δεν προκαλεί την ίδια ανησυχία με την παρατεταμένη. Το βασικό ζητούμενο, όπως τόνισε, είναι να αποφεύγεται η συνεχής και μακρά έκθεση του πληθυσμού στους συγκεκριμένους ρύπους.
Όμως πίσω από το νέφος βρίσκεται και ένα ευρύτερο πρόβλημα. Ο χώρος υγειονομικής ταφής στον Κουτσοβέντη είχε δημιουργηθεί αρχικά με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και τις απαραίτητες προδιαγραφές. Σήμερα, σύμφωνα με τον ίδιο, λειτουργεί ουσιαστικά ως ανεξέλεγκτος χώρος απόρριψης. Η ελλιπής κάλυψη των αποβλήτων με χώμα, μια διαδικασία που κανονικά αποτελεί μέρος της λειτουργίας τέτοιων χώρων, αποδίδεται ως ένας από τους παράγοντες του προβλήματος.
Και τώρα μπαίνει στο τραπέζι ένα σχέδιο δράσης. Προγραμματίζεται συνάντηση με την τουρκοκυπριακή πλευρά για τη δημιουργία κινητής μονάδας μέτρησης ρύπων. Η μονάδα θα μπορεί να μετακινείται στα σημεία όπου το πρόβλημα είναι εντονότερο, ώστε οι αποφάσεις να λαμβάνονται με βάση τις πραγματικές συγκεντρώσεις των επικίνδυνων ουσιών.
Ανάλογα με τα αποτελέσματα, τα μέτρα θα κλιμακώνονται. Σε χαμηλότερες συγκεντρώσεις θα μπορεί να συστήνεται παραμονή σε εσωτερικούς χώρους, κυρίως για τις ευάλωτες ομάδες. Αν, όμως, οι μετρήσεις ξεπερνούν συγκεκριμένα όρια, θα μπορούσε να εξεταστεί ακόμη και προσωρινή εκκένωση επηρεαζόμενων περιοχών για μία ή δύο ώρες, όσο διαρκεί το φαινόμενο.
Παράλληλα, οργανωμένα σύνολα της τουρκοκυπριακής κοινότητας ζητούν μόνιμους μετρητές για τους πιο επικίνδυνους αέριους ρύπους, ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν τι αναπνέουν. Αντίστοιχη ανάγκη, όπως ανέφερε ο κ. Λοϊζίδης, υπάρχει και στις ελεύθερες περιοχές, ενώ η κινητή μονάδα θα μπορεί να σπεύδει άμεσα σε σημεία όπου εκδηλώνονται πυρκαγιές.
Στην προσπάθεια για πιο δομική λύση αναμένεται να εμπλακεί και το αρμόδιο γραφείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο στόχος, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Δικοινοτικής Επιτροπής Περιβάλλοντος, δεν είναι μια τιμωρητική προσέγγιση, αλλά η αλλαγή του τρόπου λειτουργίας του χώρου, ώστε να αποτραπούν νέα περιστατικά που παράγουν τοξικούς ρύπους και ενδέχεται να επηρεάζουν την ανθρώπινη υγεία και στις δύο πλευρές.
Οι επόμενες μετρήσεις και η συνάντηση με την τουρκοκυπριακή πλευρά αναμένεται να δείξουν ποια μέτρα θα χρειαστούν στην πράξη. Η υπόθεση παραμένει ανοιχτή και οι εξελίξεις απαιτούν στενή παρακολούθηση.